Nieletniemu za kradzież grożą środki wychowawcze, lecznicze lub poprawcze, orzekane przez sąd rodzinny na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Najłagodniejsze konsekwencje obejmują upomnienie, nadzór rodziców bądź kuratora oraz prace społeczne, natomiast w przypadku poważnej demoralizacji sąd może orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym. Wyjątkowo sprawca po ukończeniu 15 lat może odpowiadać jak dorosły za kradzież rozbójniczą.
Zasady odpowiedzialności zależą bezpośrednio od wieku sprawcy, stopnia demoralizacji oraz wartości i okoliczności zaboru mienia. Polskie prawo traktuje czyny zabronione popełniane przez dzieci odmiennie od przestępstw dorosłych, kładąc nacisk na cele wychowawcze zamiast typowego odwetu karnego. Kradzież sklepowa, przywłaszczenie telefonu czy włamanie wiążą się jednak ze sformalizowanym postępowaniem, które może wpłynąć na dalszy rozwój młodego człowieka.
Podstawy prawne odpowiedzialności nieletnich za kradzież
Podstawowym aktem prawnym regulującym odpowiedzialność młodych sprawców w Polsce jest ustawa z dnia 9 czerwca 2022 roku o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Zastąpiła ona dawną ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich, wprowadzając nowe mechanizmy wychowawcze oraz porządkując granice wiekowe. Wobec nieletnich przepisy Kodeksu karnego oraz Kodeksu wykroczeń stosuje się w ograniczonym, ściśle sprecyzowanym zakresie.
W polskim systemie prawnym czyn nieletniego odpowiadający znamionom przestępstwa lub wykroczenia nie jest formalnie nazywany przestępstwem, lecz czynem karalnym. Z tego powodu nieletni nie staje się skazanym w rozumieniu prawa karnego dorosłych. Wszelkie procedury toczą się przed wyspecjalizowanym wydziałem rodzinnym i nieletnich właściwego sądu rejonowego, a orzekane rozstrzygnięcia mają charakter edukacyjny i resocjalizacyjny.
Celem nadrzędnym postępowań wobec nieletnich pozostaje przeciwdziałanie demoralizacji oraz stwarzanie warunków powrotu do prawidłowego funkcjonowania społecznego. Sąd bada przyczyny zaboru mienia, warunki bytowe i wychowawcze sprawcy oraz jego postawę psychiczną. Prawo nie dąży do izolacji młodego człowieka, jeśli istnieje realna szansa na poprawę zachowania w środowisku naturalnym.
Definicja nieletniego a granice wiekowe sprawcy
Pojęcie nieletniego w polskim prawie nie jest tożsame ze statusem małoletniego według Kodeksu cywilnego. Definicja ta zależy od celu stosowania przepisów oraz charakteru popełnionego czynu, co rodzi istotne konsekwencje procesowe. Granice wiekowe decydują o tym, czy sprawa zostanie skierowana do sądu rodzinnego, czy sprawca poniesie odpowiedzialność według ogólnych reguł karnych.
Przepisy wyróżniają trzy podstawowe grupy wiekowe, w których odpowiedzialność za kradzież kształtuje się w zupełnie odmienny sposób:
- osoby przed ukończeniem 13 roku życia, wobec których rozpoznaje się wyłącznie przejawy demoralizacji,
- osoby między 13 a 17 rokiem życia, odpowiadające bezpośrednio za czyny karalne przed sądem rodzinnym,
- osoby powyżej 17 roku życia, które co do zasady podlegają odpowiedzialności karnej na zasadach ogólnych.
W przypadku kradzieży dokonanej przez dziecko poniżej 13 lat zachowanie traktuje się wyłącznie jako przejaw demoralizacji. Sąd rodzinny może zastosować środki wychowawcze, lecz formalnie nie przypisuje popełnienia czynu karalnego. Z kolei osoba między 13 a 17 rokiem życia odpowiada za czyn karalny bezpośrednio na gruncie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
Ukończenie 17 lat oznacza przejście pod jurysdykcję powszechnych sądów karnych, gdzie sprawca odpowiada jako dorosły. W wyjątkowych sytuacjach sąd może zastosować przepisy dla nieletnich wobec osoby do 18 roku życia, jeśli przemawiają za tym stopień rozwoju, warunki osobiste oraz okoliczności popełnienia kradzieży.
Różnica między kradzieżą a czynem karalnym
Kradzież w prawie powszechnym stanowi bezprawny zabór cudzej rzeczy ruchomej w celu jej przywłaszczenia. W zależności od wartości skradzionego przedmiotu czyn ten kwalifikuje się jako wykroczenie lub przestępstwo z artykułu 278 Kodeksu karnego. W odniesieniu do nieletnich terminologia ta ulega modyfikacji, ponieważ ustawa operuje pojęciem czynu karalnego.
Czynem karalnym jest czyn zabroniony przez ustawę jako przestępstwo, przestępstwo skarbowe albo jedno z enumeratywnie wymienionych wykroczeń. W przypadku nieletnich kradzież stanowi czyn karalny niezależnie od tego, czy wartość skradzionego mienia przekracza próg wykroczenia. Oznacza to, że każda kradzież kwalifikowana z Kodeksu karnego oraz z artykułu 119 Kodeksu wykroczeń podlega kognicji sądu.
Sąd rodzinny nie orzeka kar kryminalnych, takich jak grzywna, kara ograniczenia wolności czy bezwzględne pozbawienie wolności. Zamiast tego stwierdza popełnienie czynu karalnego i dobiera adekwatne środki oddziaływania społeczno-wychowawczego. Pozwala to uniknąć stygmatyzacji młodocianego sprawcy wpisem do powszechnego rejestru skazanych za przestępstwa kryminalne.
Kradzież jako wykroczenie a kradzież jako przestępstwo
W prawie powszechnym granica między wykroczeniem a przestępstwem kradzieży opiera się na wartości materialnej zaboru. Zgodnie z obowiązującymi przepisami próg ten wynosi 800 złotych. Zabór rzeczy o wartości równej lub niższej stanowi wykroczenie z artykułu 119 Kodeksu wykroczeń, natomiast przekroczenie tej kwoty oznacza przestępstwo.
W przypadku nieletnich sprawców rozróżnienie to ma znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd rodzinny bada, czy kradzież była drobnym incydentem sklepowym, czy zaplanowanym działaniem wymierzonym w mienie znacznej wartości. Kradzież stanowiąca przestępstwo z reguły skutkuje surowszymi środkami wychowawczymi lub poprawczymi.
Wartość skradzionej rzeczy wpływa również na obowiązek naprawienia szkody, który sąd może nałożyć na nieletniego lub jego opiekunów. Nawet w przypadku drobnego wykroczenia poszkodowany ma prawo żądać pełnej rekompensaty finansowej. Sprawa o kradzież poniżej progu 800 złotych może zakończyć się na poziomie postępowania mediacyjnego lub szkolnego.
Katalog środków wychowawczych stosowanych przez sąd
Katalog środków wychowawczych stanowi podstawowy instrument, jakim dysponuje sędzia rodzinny wobec nieletniego sprawcy kradzieży. Został on skonstruowany w sposób elastyczny, umożliwiając stopniowanie reakcji prawnej od pouczenia aż po ingerencję w środowisko rodzinne. Wybór środka zależy od stopnia demoralizacji i dotychczasowego trybu życia sprawcy.
Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich przewiduje szeroki wachlarz oddziaływań pozbawionych elementu izolacyjnego:
- udzielenie upomnienia przez sędziego na posiedzeniu lub rozprawie,
- zobowiązanie do określonego postępowania, w tym do naprawienia szkody lub przeproszenia pokrzywdzonego,
- ustanowienie nadzoru odpowiedzialnego rodziców lub opiekuna prawnego,
- ustanowienie nadzoru organizacji społecznej, pracodawcy lub kuratora sądowego,
- skierowanie do ośrodka kuratorskiego lub placówki wsparcia dziennego.
Upomnienie stosuje się najczęściej wtedy, gdy kradzież miała charakter incydentalny, a postawa młodego człowieka rokuje szybką poprawę. Zobowiązanie do przeproszenia poszkodowanego oraz zwrotu skradzionego mienia uczy ponoszenia bezpośredniej odpowiedzialności za własne błędy. Środki te mogą być łączone w celu osiągnięcia optymalnego rezultatu resocjalizacyjnego.
Nadzór kuratora sądowego oznacza stałą kontrolę nad postępami w nauce, zachowaniem w domu oraz czasem wolnym nieletniego. Kurator składa sądowi okresowe sprawozdania, a naruszenie nałożonych obowiązków może prowadzić do zmiany orzeczenia na surowsze. Jest to jeden z najczęściej stosowanych środków w sprawach powtarzających się kradzieży.
Rola i uprawnienia kuratora sądowego
Kurator sądowy odgrywa kluczową rolę w procesie resocjalizacji nieletniego, który dopuścił się zaboru mienia. Pełni on funkcję kontrolną oraz doradczą, współpracując bezpośrednio z rodziną sprawcy, szkołą oraz lokalnymi instytucjami pomocowymi. Jego zadaniem jest diagnoza przyczyn wejścia na drogę bezprawnych zachowań oraz wdrożenie planu naprawczego.
W ramach sprawowanego nadzoru kurator ma prawo odwiedzać nieletniego w miejscu zamieszkania o różnych porach dnia. Może żądać informacji o postępach edukacyjnych, frekwencji na zajęciach oraz wynikach w nauce bezpośrednio od dyrekcji szkoły. Ma także wgląd w kontakty rówieśnicze podopiecznego, co pomaga ograniczać wpływ negatywnych grup środowiskowych.
W przypadku uchylania się od nadzoru, ponownego popełnienia kradzieży lub zażywania substancji psychoaktywnych kurator składa do sądu wniosek o zmianę środka wychowawczego. Może wnioskować o umieszczenie nieletniego w placówce opiekuńczej lub resocjalizacyjnej. Sprawne współdziałanie z kuratorem stanowi dla nieletniego szansę na uniknięcie surowszych sankcji izolacyjnych.
Umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym
Młodzieżowy ośrodek wychowawczy stanowi instytucjonalny środek wychowawczy o charakterze całodobowym, stosowany wobec nieletnich wymagających specjalnej organizacji nauki i wychowania. Trafiają tam sprawcy kradzieży, wobec których wcześniejsze środki wolnościowe, takie jak nadzór kuratora czy zobowiązania rodzicielskie, okazały się całkowicie bezskuteczne. Przesłanką jest wysoki stopień demoralizacji.
Pobyt w ośrodku łączy kontynuację obowiązku szkolnego ze specjalistycznymi oddziaływaniami socjoterapeutycznymi i pedagogicznymi. Nieletni uczy się norm współżycia społecznego, radzenia sobie z emocjami oraz szacunku dla cudzej własności. Dostęp do świata zewnętrznego podlega regulacjom regulaminowym, a przepustki zależą od postępów w procesie resocjalizacji.
Skierowanie do młodzieżowego ośrodka wychowawczego nie jest orzekane na z góry określony czas, lecz trwa do momentu osiągnięcia celów wychowawczych. Pobyt ustaje z mocy prawa najpóźniej z chwilą ukończenia przez wychowanka 19 roku życia. Sąd rodzinny regularnie weryfikuje zasadność dalszego pobytu nieletniego w placówce.
Zakład poprawczy jako najsurowszy środek resocjalizacji
Umieszczenie w zakładzie poprawczym jest najsurowszym środkiem, jaki sąd rodzinny może zastosować wobec nieletniego sprawcy. Zgodnie z zasadą subsydiarności orzeka się go wyłącznie wtedy, gdy inne środki wychowawcze nie rokują resocjalizacji. Kradzież musi cechować się wysokim stopniem społecznej szkodliwości, a sprawca wykazywać zaawansowaną demoralizację.
Prawo precyzyjnie określa warunki formalne dopuszczalności zastosowania tego środka wobec sprawców czynów karalnych:
- sprawca w chwili popełnienia kradzieży musiał ukończyć 13 lat,
- orzeczenie środka poprawczego musi nastąpić przed ukończeniem przez niego 21 roku życia,
- okoliczności czynu oraz osobowość nieletniego muszą wskazywać na bezskuteczność metod wolnościowych,
- nieletni dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa, a nie drobnego wykroczenia.
Pobyt w zakładzie poprawczym wiąże się ze ścisłym rygorem, stałym nadzorem wychowawczym oraz obowiązkiem nauki zawodu. Ośrodki dzielą się na otwarte, półotwarte, zamknięte oraz o wzmożonym nadzorze wychowawczym. Dobór typu zakładu zależy od stopnia niebezpieczeństwa, jakie dany nieletni stwarza dla otoczenia.
Wykonanie środka poprawczego ustaje z mocy prawa, gdy wychowanek ukończy 21 lat, a w wyjątkowych sprawach najcięższych przestępstw – 24 lata. Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia umieszczenia w zakładzie poprawczym na okres próby, co stanowi dla sprawcy kradzieży ostatnie ostrzeżenie przed izolacją.
Kiedy nieletni odpowiada jak dorosły za kradzież?
Odpowiedzialność karna nieletniego na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie karnym stanowi wyjątek od reguły ochrony młodocianych. Zwykła kradzież z artykułu 278 Kodeksu karnego nigdy nie uprawnia sądu do potraktowania sprawcy poniżej 17 roku życia jak dorosłego. Dotyczy to wyłącznie najcięższych przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu oraz mieniu połączonemu z brutalną przemocą.
Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy kradzież przybiera postać kradzieży rozbójniczej z artykułu 280 Kodeksu karnego lub rozboju kwalifikowanego. Jeśli sprawca ukończył 15 lat, a czyn wiązał się z użyciem przemocy, groźbą natychmiastowego jej użycia lub doprowadzeniem człowieka do stanu bezbronności, sąd może przekazać sprawę do wydziału karnego. Wymaga to spełnienia rygorystycznych przesłanek podmiotowych.
Sąd karny bada wówczas stopień rozwoju fizycznego i psychicznego sprawcy, jego właściwości osobiste oraz warunki środowiskowe. Wymierzona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo. Wobec takiego sprawcy nie stosuje się kary dożywotniego pozbawienia wolności.
Kradzież sklepowa jako najczęstszy czyn zabroniony
Kradzież sklepowa stanowi dominujący typ zaboru mienia popełniany przez osoby nieletnie na terenie galerii handlowych i marketów. Przedmiotem zaboru padają zazwyczaj słodycze, kosmetyki, odzież markowa, drobny sprzęt elektroniczny oraz gry komputerowe. Motywacją często nie jest chęć zysku, lecz presja rówieśnicza, chęć zaimponowania znajomym lub poszukiwanie adrenaliny.
Nowoczesne obiekty handlowe dysponują zaawansowanymi systemami monitoringu wizyjnego oraz wyspecjalizowanymi służbami ochrony. Sprawcy kradzieży sklepowej są z reguły ujmowani na gorącym uczynku lub bezpośrednio po przekroczeniu linii kas. Pracownik ochrony ma prawo ująć taką osobę na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i niezwłocznie przekazać policji.
Policjanci sporządzają dokumentację z ujęcia, przejmują zabezpieczone nagrania monitoringu oraz zawiadamiają rodziców sprawcy. Towar w stanie nienaruszonym powraca do sprzedaży, co eliminuje szkodę materialną, lecz nie usuwa faktu popełnienia czynu karalnego. Informacja o incydencie trafia nieuchronnie do wydziału rodzinnego sądu rejonowego.
Kradzież z włamaniem i zuchwała
Kradzież z włamaniem stanowi formę kwalifikowaną, w której sprawca pokonuje przeszkodę materialną chroniącą dostęp do mienia. Wybicie szyby, wyłamanie zamka w szafce szkolnej czy pokonanie zabezpieczeń elektronicznych traktuje się znacznie surowiej niż zwykłą kradzież. Czyn ten jest zawsze przestępstwem, bez względu na wartość skradzionego przedmiotu.
Z kolei kradzież zuchwała charakteryzuje się jawnym lekceważeniem porządku prawnego i postawy właściciela. Wyrwanie torebki na ulicy, zerwanie łańcuszka czy zabór telefonu w obecności pokrzywdzonego wywołują silniejszą reakcję wychowawczą sądu rodzinnego.
Przywłaszczenie znalezionego mienia
Młodzi ludzie często mylą znalezienie wartościowej rzeczy z prawem do jej zatrzymania na własność. Przywłaszczenie rzeczy znalezionej, na przykład smartfona pozostawionego na ławce parkowej, stanowi czyn karalny tożsamy skutkami z kradzieżą. Nieletni ma prawny obowiązek oddać rzecz właścicielowi lub do biura rzeczy znalezionych.
Zatrzymanie cudzego mienia i włożenie własnej karty SIM do znalezionego telefonu jest łatwe do wykrycia przez organy ścigania dzięki numerom identyfikacyjnym IMEI. Sprawa trafia wówczas do sądu z kwalifikacji przywłaszczenia.
Nowe uprawnienia dyrektora szkoły przy kradzieży
Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich wyposażyła dyrektorów szkół w uprawnienia do samodzielnego rozwiązywania drobnych incydentów kradzieży. Jeśli uczeń dopuścił się zaboru mienia na terenie szkoły, a wartość szkody jest niewielka, dyrektor nie ma obowiązku natychmiastowego zawiadamiania policji i sądu. Może zastosować wewnętrzne środki oddziaływania wychowawczego.
Dyrektor może podjąć takie działania wyłącznie za zgodą rodziców nieletniego oraz samego sprawcy, pod warunkiem pełnego naprawienia szkody. Do katalogu dostępnych sankcji szkolnych należą:
- zobowiązanie ucznia do przeproszenia pokrzywdzonego kolegi lub nauczyciela,
- wykonanie określonych prac porządkowych na rzecz placówki edukacyjnej,
- zobowiązanie do usunięcia skutków czynu lub naprawienia uszkodzonego mienia,
- nałożenie kar regulaminowych wynikających bezpośrednio ze statutu szkoły.
Rozwiązanie to zapobiega przedwczesnemu wprowadzaniu młodego człowieka w machinę postępowań sądowych. Daje szansę na rozwiązanie konfliktu w środowisku szkolnym bez piętna kartoteki policyjnej. W przypadku braku zgody rodziców lub odmowy naprawienia szkody dyrektor musi przekazać sprawę organom ścigania.
Procedura zatrzymania nieletniego przez policję
Ujęcie nieletniego na gorącym uczynku kradzieży nakłada na funkcjonariuszy policji obowiązek przestrzegania szczególnych gwarancji procesowych. Zatrzymanie młodego człowieka może nastąpić tylko w ostateczności, gdy zachodzi obawa zatarcia śladów, ukrycia się lub tożsamość sprawcy jest nieznana. Z czynności zatrzymania sporządza się szczegółowy protokół z podaniem przyczyn.
Policja ma bezwzględny obowiązek niezwłocznego powiadomienia rodziców lub opiekunów prawnych o fakcie zatrzymania ich dziecka. O zatrzymaniu zawiadamia się również właściwy sąd rodzinny, który sprawuje nadzór nad legalnością działań. Przesłuchanie nieletniego odbywa się w warunkach gwarantujących swobodę wypowiedzi, z reguły w obecności rodzica, pedagoga lub adwokata.
Nieletni zatrzymany przez policję może być umieszczony w policyjnej izbie dziecka na okres nieprzekraczający 48 godzin. W tym czasie sąd rodzinny musi podjąć decyzję o zastosowaniu środków tymczasowych lub nakazać natychmiastowe zwolnienie młodego człowieka pod opiekę rodziców. Izba dziecka stanowi placówkę o zaostrzonym rygorze ochronnym.
Odpowiedzialność cywilna i finansowa rodziców
Sąd rodzinny rozstrzyga o środkach wychowawczych wobec sprawcy, lecz kwestia finansowego naprawienia szkody spoczywa w dużej mierze na jego opiekunach. Zgodnie z artykułem 427 Kodeksu cywilnego osoby sprawujące nadzór nad małoletnim ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niego w sposób bezprawny. Odpowiedzialność ta opiera się na domniemaniu winy w nadzorze.
Rodzice mogą zwolnić się z obowiązku pokrycia strat finansowych wyłącznie wtedy, gdy wykażą, że dopełnili należytej staranności wychowawczej lub szkoda powstałaby mimo starannego nadzoru. W praktyce sądowej obalenie tego domniemania bywa niezwykle trudne. Właściciel skradzionego mienia może wytoczyć proces cywilny bezpośrednio przeciwko rodzicom nastolatka.
Jeżeli nieletni osiąga własne dochody ze stypendium lub pracy zarobkowej, sąd może zobowiązać go bezpośrednio do naprawienia szkody majątkowej. Wspólna odpowiedzialność majątkowa ma wymiar wychowawczy, zmuszając rodzinę do rozmowy o granicach własności i konsekwencjach lekceważenia prawa.
Skutki kradzieży w Krajowym Rejestrze Karnym
Wokół wpisów do Krajowego Rejestru Karnego narosło wiele mitów, które budzą niepokój u rodziców nieletnich sprawców kradzieży. Co do zasady orzeczenia sądu rodzinnego nakładające środki wychowawcze nie są tożsame ze skazaniem za przestępstwo. Nieletni nie figuruje w kartotece osób skazanych, dzięki czemu w świetle prawa karnego zachowuje status osoby niekaranej.
W Krajowym Rejestrze Karnym funkcjonuje jednak odrębna ewidencja spraw nieletnich, w której odnotowuje się orzeczone środki wychowawcze i poprawcze. Informacje te podlegają szczególnej ochronie prawnej i nie są udostępniane standardowym pracodawcom żądającym zaświadczenia o niekaralności. Dostęp do nich mają wyłącznie sądy, prokuratura oraz wybrane służby państwowe.
Dane w ewidencji podlegają wykreśleniu po osiągnięciu określonego wieku przez sprawcę lub po upływie ustawowych terminów od zakończenia wykonywania środka. Popełnienie kradzieży w wieku 14 czy 15 lat nie zamyka automatycznie drogi do podjęcia większości zawodów w dorosłym życiu, o ile proces resocjalizacji zakończył się sukcesem.
Wpływ wybryku na przyszłość edukacyjną i zawodową
Choć brak wpisu w kartotece osób skazanych chroni dorosłą przyszłość nieletniego, popełnienie kradzieży pociąga za sobą natychmiastowe skutki środowiskowe. Informacja o toczącym się postępowaniu sądowym trafia do dyrekcji szkoły, co rzutuje na obniżenie oceny ze sprawowania. Uczeń może stracić prawo do stypendiów naukowych, sportowych oraz funkcji w samorządzie szkolnym.
W skrajnych przypadkach powtarzających się zaborów mienia rada pedagogiczna może podjąć uchwałę o karnym przeniesieniu ucznia do innej placówki oświatowej. Zmiana środowiska szkolnego często utrudnia przygotowania do egzaminów końcowych i zaburza naturalne relacje rówieśnicze. Napiętnowanie w grupie rówieśniczej stanowi długofalowy koszt nierozważnego występku.
W przyszłości konsekwencje mogą odczuć osoby planujące karierę w formacjach mundurowych, takich jak policja, wojsko czy służby specjalne. Procedury rekrutacyjne w tych instytucjach obejmują szczegółowe ankiety bezpieczeństwa osobowego, w których bada się przeszłość kandydata, w tym incydenty z udziałem sądu rodzinnego. Zatajenie takich faktów dyskwalifikuje kandydata.
Znaczenie mediacji w postępowaniu przed sądem rodzinnym
Mediacja w sprawach nieletnich stanowi nowoczesną formę sprawiedliwości naprawczej, pozwalającą na polubowne załatwienie sprawy kradzieży poza salą rozpraw. Sąd rodzinny może skierować sprawę do mediatora z urzędu lub na wniosek stron. Warunkiem koniecznym jest dobrowolna zgoda nieletniego, jego rodziców oraz osoby pokrzywdzonej zaborem mienia.
Podczas posiedzeń mediacyjnych nieletni ma okazję bezpośrednio skonfrontować się ze skutkami swojego postępowania i zrozumieć krzywdę wyrządzoną drugiemu człowiekowi. Uczestnicy wspólnie wypracowują porozumienie, które określa sposób przeprosin, formę zwrotu mienia lub rekompensaty pieniężnej za zniszczony przedmiot.
Zawarcie i wykonanie ugody mediacyjnej ma ogromne znaczenie dla końcowego orzeczenia sędziego rodzinnego. W wielu przypadkach sąd uznaje porozumienie za wystarczający środek resocjalizacyjny i odstępuje od wymierzania dodatkowych środków wychowawczych, a nawet umarza postępowanie. Daje to młodemu sprawcy szansę na całkowite zamknięcie sprawy bez formalnych sankcji.
