Rozdzielność majątkowa to jeden z ustawowych ustrojów majątkowych małżeńskich, który budzi wiele emocji i pytań wśródpar zastanawiających się nad zmianą swojej sytuacji prawnej. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest kwestia możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej ze skutkiem wstecznym. To zagadnienie ma ogromne znaczenie praktyczne, szczególnie w sytuacjach konfliktowych, gdy małżonkowie chcieliby "cofnąć w czasie" skutki wspólności majątkowej.
Czym jest rozdzielność majątkowa małżeńska
Rozdzielność majątkowa stanowi ustrój majątkowy, w którym małżonkowie nie posiadają wspólnego majątku. Każdy z nich zachowuje pełną własność i zarząd nad swoim mieniem nabytym zarówno przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa. W praktyce oznacza to, że wynagrodzenie za pracę, zakupione nieruchomości, samochody czy inne dobra pozostają własnością tego małżonka, który je nabył.
System ten różni się zasadniczo od wspólności ustawowej, która automatycznie obowiązuje małżonków od momentu zawarcia związku małżeńskiego. W ramach wspólności majątkowej wszystko, co małżonkowie nabywają w trakcie trwania małżeństwa, z pewnymi wyjątkami, staje się ich wspólną własnością.
Rozdzielność majątkowa może powstać w różny sposób. Po pierwsze, małżonkowie mogą ją ustanowić poprzez zawarcie intercyzy, czyli umowy majątkowej małżeńskiej, w formie aktu notarialnego. Po drugie, może ona wynikać z orzeczenia sądu w określonych przypadkach przewidzianych przez prawo. Po trzecie wreszcie, powstaje ona automatycznie z mocy prawa w momencie ustania wspólności ustawowej, na przykład w wyniku rozwodu czy separacji.
Podstawy prawne rozdzielności majątkowej w polskim systemie prawnym
Kwestie ustrojów majątkowych małżeńskich reguluje przede wszystkim Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przepisy te szczegółowo określają zasady funkcjonowania wspólności ustawowej, umownej oraz rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Artykuł 52 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego daje jednak małżonkom możliwość ustanowienia przez umowę rozdzielności majątkowej. Umowa taka wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. To ważne zastrzeżenie formalne, które ma fundamentalne znaczenie dla skuteczności takiego porozumienia.
Sąd może również ustanowić rozdzielność majątkową na podstawie art. 52 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadkach określonych w ustawie. Dotyczy to sytuacji, gdy wspólność ustawowa nie odpowiada interesom rodziny lub gdy jeden z małżonków w sposób rażący narusza obowiązki wobec rodziny lub działa na szkodę drugiego małżonka.
Zasada działania prawa na przyszłość
Fundamentalną zasadą polskiego systemu prawnego jest zasada działania przepisów prawa na przyszłość. Oznacza to, że skutki prawne powstają od momentu zaistnienia określonego zdarzenia prawnego, a nie wcześniej. Ta reguła ma zastosowanie również do ustrojów majątkowych małżeńskich.
Kiedy małżonkowie zawierają intercyzę ustanawiającą rozdzielność majątkową, umowa ta wywołuje skutki prawne od momentu jej podpisania w formie aktu notarialnego, ewentualnie od daty wskazanej w umowie, jeżeli jest to data późniejsza niż dzień zawarcia umowy. Nie jest natomiast możliwe, by skutki te sięgały wstecz, do okresów poprzedzających zawarcie umowy.
Ratio legis tej zasady jest oczywiste. Gdyby dopuszczono działanie wsteczne zmian w ustroju majątkowym, mogłoby to prowadzić do naruszenia praw nabytych przez osoby trzecie, w tym wierzycieli małżonków. Prowadziłoby to również do niepewności obrotu prawnego i możliwości nadużyć.
Czy intercyza może działać wstecz
Odpowiedź na pytanie zawarte w tytule tego podrozdziału jest jednoznaczna: intercyza nie może działać wstecz. Umowa majątkowa małżeńska wywołuje skutki prawne dopiero od momentu jej zawarcia, czyli od dnia podpisania aktu notarialnego przez małżonków.
Próba zawarcia w intercyzie postanowień o działaniu wstecznym nie spowoduje, że takie postanowienia staną się skuteczne. Nawet jeżeli małżonkowie wprost zapiszą w umowie, że rozdzielność majątkowa ma obowiązywać od określonej daty z przeszłości, zapis taki nie wywoła zamierzonych skutków prawnych.
Orzecznictwo sądowe konsekwentnie potwierdza to stanowisko. Sąd Najwyższy w swoich wyrokach wielokrotnie podkreślał, że zmiana ustroju majątkowego małżeńskiego nie może działać wstecz. Stanowisko to wynika z podstawowych zasad prawa cywilnego oraz z konieczności ochrony bezpieczeństwa obrotu prawnego.
Warto zaznaczyć, że zasada ta dotyczy również innych zmian w ustroju majątkowym. Nie jest możliwe ustanowienie ze skutkiem wstecznym wspólności umownej ani określenie wstecznie, które składniki majątku mają wchodzić lub nie wchodzić do majątku wspólnego.
Moment powstania skutków prawnych rozdzielności majątkowej
Rozdzielność majątkowa ustanowiona umową małżonków wywołuje skutki prawne od momentu zawarcia intercyzy w formie aktu notarialnego. Jest to data, w której oboje małżonkowie stawili się przed notariuszem i podpisali stosowną umowę.
Małżonkowie mogą również przewidzieć w umowie, że rozdzielność majątkowa powstanie w przyszłości, od określonej daty późniejszej niż dzień zawarcia umowy. Takie rozwiązanie jest dopuszczalne, choć w praktyce stosowane rzadko. Umożliwia ono małżonkom zaplanowanie zmiany ustroju majątkowego z wyprzedzeniem.
W przypadku rozdzielności orzeczonej przez sąd, skutki prawne powstają z dniem, w którym orzeczenie stało się prawomocne. Zgodnie z art. 52 § 3 Kodeksu rodzinny i opiekuńczego, jeżeli sąd ustanawia rozdzielność majątkową, wspólność ustaje z dniem wytoczenia powództwa. To wyjątek od ogólnej zasady, który ma na celu ochronę interesów małżonka występującego z roszczeniem.
Należy podkreślić, że nawet w przypadku sądowego ustanowienia rozdzielności, skutki nie sięgają dalej wstecz niż do dnia wytoczenia powództwa. Oznacza to, że majątek nabyty przed tą datą pozostaje objęty wspólnością i podlega podziałowi według odpowiednich zasad.
Konsekwencje niemożności ustanowienia rozdzielności z datą wsteczną
Brak możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej ze skutkiem wstecznym rodzi szereg praktycznych konsekwencji dla małżonków. Przede wszystkim oznacza to, że cały majątek nabyty w czasie obowiązywania wspólności ustawowej pozostaje majątkiem wspólnym, nawet jeżeli małżonkowie później ustanowią rozdzielność.
W praktyce prowadzi to do konieczności podziału majątku wspólnego, który powstał przed datą zawarcia intercyzy. Małżonkowie mogą tego dokonać w drodze umowy, również zawieranej w formie aktu notarialnego, albo w razie braku porozumienia, sąd dokona podziału majątku wspólnego na wniosek jednego z małżonków.
Niemożność ustanowienia rozdzielności wstecz ma również znaczenie dla wierzycieli małżonków. Gdyby dopuszczono działanie wsteczne, małżonkowie mogliby w łatwy sposób unikać odpowiedzialności za długi, przenosząc majątek poza zasięg egzekucji. Obecne rozwiązanie chroni prawa wierzycieli, którzy udzielali kredytów czy zawierali umowy z małżonkami w zaufaniu do ich sytuacji majątkowej.
Kolejną konsekwencją jest to, że małżonkowie nie mogą "naprawić" błędów z przeszłości poprzez zmianę ustroju majątkowego ze skutkiem wstecznym. Jeżeli jeden z małżonków zaciągnął w czasie wspólności majątkowej zobowiązanie, które obciąża majątek wspólny, nie da się tego zmienić poprzez późniejsze ustanowienie rozdzielności.
Podział majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności
Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie prowadzi automatycznie do podziału majątku wspólnego, który powstał w czasie obowiązywania wspólności ustawowej. Majątek ten pozostaje we wspólności jako tzw. wspólność łączna, dopóki małżonkowie nie dokonają jego podziału.
Podział majątku wspólnego może nastąpić na podstawie umowy małżonków zawartej w formie aktu notarialnego. Małżonkowie sami decydują wówczas, w jaki sposób podzielą wspólny majątek, uwzględniając swoje potrzeby i możliwości. Mogą podzielić majątek na równe części, ale również w dowolnych proporcjach, na które się umówią.
W razie braku porozumienia między małżonkami co do sposobu podziału, każdy z nich może żądać dokonania podziału przez sąd. Sąd uwzględnia wówczas szereg okoliczności, w tym stopień przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, potrzeby małoletnich dzieci pozostających pod władzą rodzicielską oraz uczciwe współdziałanie małżonków przy zwiększaniu majątku wspólnego.
Zgodnie z art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, domniemywa się, że oboje małżonkowie przyczynili się do powstania majątku wspólnego w równym stopniu. Domniemanie to może być jednak obalone, jeżeli jeden z małżonków wykaże, że jego wkład w powstanie majątku był większy lub mniejszy.
Sytuacje szczególne wymagające rozwikłania kwestii majątkowych
Istnieją pewne sytuacje życiowe, w których małżonkowie szczególnie intensywnie poszukują możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej ze skutkiem wstecznym, choć jak już wiemy, nie jest to możliwe. Jedną z takich sytuacji jest zaciągnięcie przez jednego z małżonków długu, o którym drugi małżonek nie wiedział lub na który nie wyrażał zgody.
W takiej sytuacji małżonek, który nie zaciągał zobowiązania, może czuć się pokrzywdzony faktem, że jego majątek odpowiada za cudzą decyzję. Jednak rozwiązaniem nie jest ustanowienie rozdzielności z datą wsteczną, lecz skorzystanie z możliwości prawnych przewidzianych dla takich przypadków, na przykład na podstawie art. 41 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Inną sytuacją jest prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. Przedsiębiorca małżonek może obawiać się, że ewentualne niepowodzenia biznesowe wpłyną na majątek całej rodziny. W takim przypadku rozdzielność majątkowa jest właściwym rozwiązaniem, ale powinna być ustanowiona przed rozpoczęciem działalności lub jak najszybciej po jej rozpoczęciu.
Zdarza się również, że małżonkowie odkrywają, iż jeden z nich ma problemy z zarządzaniem finansami, gromadzi długi lub podejmuje ryzykowne decyzje finansowe. W takiej sytuacji drugi małżonek może dążyć do ustanowienia rozdzielności majątkowej, ale musi liczyć się z tym, że skutki powstają dopiero od momentu zawarcia intercyzy.
Ochrona praw wierzycieli w kontekście zmian ustroju majątkowego
Jednym z głównych powodów, dla których prawo nie dopuszcza ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jest ochrona praw wierzycieli. Gdyby małżonkowie mogli dowolnie zmieniać swój ustrój majątkowy ze skutkiem wstecznym, mogliby w łatwy sposób unikać odpowiedzialności za zobowiązania.
Wierzyciele, udzielając kredytu małżonkom pozostającym we wspólności majątkowej, liczą na to, że będą mogli zaspokoić swoje roszczenia z majątku wspólnego obojga małżonków. Gdyby małżonkowie mogli później ustanowić rozdzielność ze skutkiem wstecznym, wierzyciel mógłby stracić możliwość egzekucji z majątku jednego z małżonków.
Kodeks cywilny przewiduje jednak pewne mechanizmy ochronne dla wierzycieli nawet w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art. 527 Kodeksu cywilnego, jeżeli zniesienie wspólności lub zmiana umowy łączącej wspólników nastąpiły z pokrzywdzeniem wierzycieli, mogą oni żądać uznania tych czynności za bezskuteczne w stosunku do nich.
Przepis ten pozwala wierzycielom na zaskarżenie umowy o ustanowienie rozdzielności majątkowej w trybie skargi pauliańskiej, jeżeli została ona zawarta z pokrzywdzeniem ich interesów. Wierzyciel musi jednak wykazać, że małżonkowie działali ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a w przypadku czynności odpłatnej, również że osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Rola notariusza w procesie ustanawiania rozdzielności majątkowej
Notariusz odgrywa kluczową rolę w procesie ustanawiania rozdzielności majątkowej poprzez intercyzę. Wymóg formy aktu notarialnego nie jest przypadkowy - ma on zagwarantować, że małżonkowie w pełni rozumieją konsekwencje podejmowanej decyzji i działają w sposób świadomy.
Podczas sporządzania aktu notarialnego notariusz ma obowiązek pouczyć małżonków o skutkach prawnych ustanowienia rozdzielności majątkowej. Powinien wyjaśnić, że rozdzielność będzie obowiązywać od momentu zawarcia umowy, a nie wstecz, oraz jakie będą konsekwencje tej zmiany dla ich sytuacji majątkowej.
Notariusz bada również, czy małżonkowie składają oświadczenia woli w sposób swobodny, bez przymusu czy błędu. Ma on obowiązek upewnić się, że żadna ze stron nie działa pod wpływem groźby lub podstępu. W razie wątpliwości notariusz może odmówić sporządzenia aktu notarialnego.
Akt notarialny stanowi również dowód na to, że małżonkowie faktycznie ustanowili rozdzielność majątkową i od jakiej daty obowiązuje ona między nimi. Ma to ogromne znaczenie praktyczne, szczególnie w kontaktach z bankami, urzędami czy w postępowaniach sądowych. Notariusz sporządza odpowiednie dokumenty i dokonuje wpisów do właściwych rejestrów.
Ustanowienie rozdzielności przez sąd a skutek wsteczny
Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej stanowi pewien wyjątek od ogólnej zasady działania prawa na przyszłość, choć nie w takim zakresie, jaki mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Zgodnie z art. 52 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli sąd ustanawia rozdzielność majątkową, wspólność ustaje z dniem wytoczenia powództwa.
Oznacza to, że skutki prawne rozdzielności sięgają wstecz, ale tylko do momentu wytoczenia powództwa, a nie do dowolnej daty wybranej przez małżonków czy sąd. Jest to rozwiązanie kompromisowe, które z jednej strony chroni interesy małżonka występującego z powództwem, z drugiej zaś nie narusza nadmiernie zasady pewności obrotu prawnego.
Warto podkreślić, że termin "wytoczenie powództwa" oznacza moment, w którym pozew wpłynął do sądu, a nie moment jego doręczenia pozwanemu czy datę pierwszej rozprawy. To istotne rozróżnienie ma znaczenie praktyczne dla określenia, od kiedy dokładnie obowiązuje rozdzielność majątkowa.
Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie z przepisami, sąd może ustanowić rozdzielność majątkową na żądanie jednego z małżonków, jeżeli ze względu na stan majątku albo rodzaj zobowiązań jednego lub obojga małżonków wspólność majątkowa zagraża interesom rodziny lub gdy zachodzi rozkład pożycia małżeńskiego.
Intercyza a ochrona przed długami małżonka
Wielu małżonków decyduje się na ustanowienie rozdzielności majątkowej w obawie przed zadłużeniem partnera. To naturalne, że osoba, która rzetelnie zarządza własnymi finansami, nie chce ponosić odpowiedzialności za długi zaciągnięte przez współmałżonka bez jej wiedzy czy zgody.
Jednak rozdzielność majątkowa ustanowiona po zaciągnięciu zobowiązań nie chroni przed odpowiedzialnością za długi powstałe wcześniej. Jeżeli jeden z małżonków zaciągnął dług w czasie obowiązywania wspólności majątkowej, może on obciążać majątek wspólny nawet po ustanowieniu rozdzielności, dopóki majątek ten nie zostanie podzielony.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje jednak pewne mechanizmy ochrony małżonka przed długami zaciągniętymi przez partnera. Zgodnie z art. 41 § 2, zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków za zgodą drugiego obciążają majątek wspólny. Jeżeli zgody nie było, zobowiązanie obciąża tylko majątek osobisty tego małżonka, który je zaciągnął, z pewnymi wyjątkami.
Małżonek, który nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania, może również skorzystać z tzw. beneficjum kompetencji, czyli ograniczenia swojej odpowiedzialności do wartości swojego udziału w majątku wspólnym. Jest to dodatkowy mechanizm ochrony przed nadmierną odpowiedzialnością za cudze długi.
Planowanie ustanowienia rozdzielności majątkowej
Małżonkowie rozważający ustanowienie rozdzielności majątkowej powinni odpowiednio zaplanować ten proces, biorąc pod uwagę, że skutki będą obowiązywać dopiero od momentu zawarcia intercyzy. Im wcześniej podejmą tę decyzję, tym mniej komplikacji może powstać w przyszłości.
Dobrym momentem na ustanowienie rozdzielności majątkowej jest okres przed rozpoczęciem działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której ryzyko związane z prowadzeniem firmy będzie wpływać na majątek całej rodziny. Warto wówczas skonsultować się z notariuszem i doradcą podatkowym, aby wybrać najkorzystniejsze rozwiązanie.
Inną sytuacją sprzyjającą ustanowieniu rozdzielności jest planowane dziedziczenie znacznego majątku przez jednego z małżonków. Choć spadek i darowizna nie wchodzą do majątku wspólnego, to pożytki z nich już tak. Rozdzielność majątkowa pozwala w pełni zachować odrębność nabytego w ten sposób majątku.
Małżonkowie powinni również rozważyć ustanowienie rozdzielności w sytuacji, gdy jeden z nich ma problemy z nadmiernym zadłużeniem czy skłonnością do ryzykownych inwestycji. Im wcześniej podejmą taką decyzję, tym mniej majątku wspólnego będzie podlegało późniejszemu podziałowi.
Alternatywne rozwiązania wobec niemożności działania wstecznego
Skoro ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie jest możliwe, małżonkowie mogą rozważyć alternatywne rozwiązania, które pomogą im osiągnąć zamierzone cele. Jednym z nich jest zawarcie umowy o wspólność majątkową umowną, która pozwala na elastyczne określenie, które składniki majątku będą wspólne, a które pozostaną osobiste.
W ramach wspólności umownej małżonkowie mogą wyłączyć ze wspólności określone kategorie składników majątkowych, na przykład przychody z działalności gospodarczej jednego z nich czy nieruchomości. Choć umowa taka również nie działa wstecz, daje większą elastyczność w kształtowaniu stosunków majątkowych niż prosta rozdzielność.
Innym rozwiązaniem jest odpowiednie uregulowanie kwestii majątkowych poprzez umowę o podział majątku wspólnego. Małżonkowie mogą w tej umowie określić, że określone składniki majątku przypadną jednemu z nich, a inne drugiemu, uwzględniając ich rzeczywisty wkład w nabycie poszczególnych dóbr.
W niektórych przypadkach małżonkowie mogą również skorzystać z możliwości przewidzianych w przepisach o odpowiedzialności za zobowiązania. Jeżeli jeden z małżonków zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego, ten drugi może dochodzić ograniczenia swojej odpowiedzialności poprzez odpowiednie roszczenia sądowe.
Wpływ rozdzielności majątkowej na codzienne życie małżonków
Ustanowienie rozdzielności majątkowej wpływa na codzienne funkcjonowanie małżonków w różnych aspektach życia. Przede wszystkim każdy z małżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem, co oznacza, że może podejmować decyzje dotyczące zakupów, inwestycji czy sprzedaży bez konieczności uzyskiwania zgody współmałżonka.
W praktyce oznacza to większą niezależność finansową, ale również większą odpowiedzialność. Każdy małżonek odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem, co może być zarówno zaletą, jak i wadą, w zależności od sytuacji. Warto pamiętać, że rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
Rozdzielność majątkowa ma również znaczenie w kontaktach z bankami i innymi instytucjami finansowymi. Przy ubieganiu się o kredyt czy pożyczkę bank ocenia sytuację majątkową tylko tego małżonka, który występuje o kredyt, chyba że drugi małżonek ma występować jako poręczyciel.
W przypadku zakupu nieruchomości w czasie obowiązywania rozdzielności, właścicielem staje się ten małżonek, który dokonał zakupu ze swoich środków. Jeżeli oboje małżonkowie chcą być współwłaścicielami, muszą zawrzeć odpowiednią umowę określającą ich udziały we współwłasności.
Rozdzielność majątkowa a rozwód i dziedziczenie
Rozdzielność majątkowa ma istotne znaczenie w kontekście ewentualnego rozwodu. Ponieważ małżonkowie nie posiadają majątku wspólnego, nie ma potrzeby przeprowadzania jego podziału w postępowaniu rozwodowym. Każdy z małżonków zachowuje to, co nabył w czasie trwania małżeństwa.
Należy jednak pamiętać, że jeżeli rozdzielność została ustanowiona w trakcie małżeństwa, majątek nabyty wcześniej we wspólności ustawowej nadal podlega podziałowi. Dopóki małżonkowie nie dokonają jego podziału, pozostaje on we wspólności, nawet po rozwodzie.
W kontekście dziedziczenia rozdzielność majątkowa również ma swoje konsekwencje. Po śmierci jednego z małżonków drugi nie nabywa z mocy prawa połowy majątku zmarłego, jak ma to miejsce w przypadku wspólności majątkowej. Dziedziczy on zgodnie z testamentem lub ustawowym porządkiem dziedziczenia, na równi z innymi spadkobiercami.
Warto zaznaczyć, że w przypadku rozdzielności majątkowej małżonek pozostający przy życiu ma prawo do tzw. renty kapitałowej z tytułu udziału w dorobku wspólnym, jeżeli wykaże, że przyczynił się do wzrostu majątku zmarłego małżonka. To roszczenie przysługuje niezależnie od prawa do dziedziczenia.
Podsumowanie najważniejszych kwestii dotyczących rozdzielności z datą wsteczną
Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie jest możliwe w polskim systemie prawnym. Ta fundamentalna zasada wynika z podstawowych reguł prawa cywilnego oraz konieczności ochrony bezpieczeństwa obrotu prawnego i praw osób trzecich, w szczególności wierzycieli.
Intercyza ustanawiająca rozdzielność majątkową wywołuje skutki prawne od momentu jej zawarcia w formie aktu notarialnego lub od późniejszej daty wskazanej w umowie. Próba wprowadzenia do umowy postanowień o działaniu wstecznym nie spowoduje zamierzonych skutków prawnych. Majątek nabyty przed datą zawarcia intercyzy pozostaje majątkiem wspólnym i podlega ewentualnemu podziałowi według ogólnych zasad.
Jedynym wyjątkiem od zasady działania na przyszłość jest sytuacja sądowego ustanowienia rozdzielności majątkowej, kiedy wspólność ustaje z dniem wytoczenia powództwa. Jednak i w tym przypadku skutki nie sięgają dalej wstecz niż do tej konkretnej daty.
Małżonkowie planujący zmianę swojego ustroju majątkowego powinni działać z odpowiednim wyprzedzeniem i świadomością, że skutki nastąpią dopiero od momentu zawarcia intercyzy. Warto skonsultować się z notariuszem i prawnikiem, aby wybrać najlepsze rozwiązanie dla konkretnej sytuacji i uniknąć nieporozumień czy rozczarowań wynikających z błędnych założeń co do możliwości działania wstecznego rozdzielności majątkowej.