Świadkowie nie tylko mogą, ale zgodnie z przepisami polskiego prawa procesowego muszą opuścić salę rozpraw przed złożeniem zeznań. Przewodniczący składu orzekającego ma ustawowy obowiązek zarządzić opuszczenie sali sądowej przez wszystkich wezwanych świadków zaraz po wywołaniu sprawy i sprawdzeniu obecności. Świadek przebywa poza salą rozpraw do momentu jego indywidualnego wezwania na przesłuchanie.
Podstawowym celem tej procedury jest zapewnienie całkowitej bezstronności, obiektywizmu oraz spontaniczności składanych depozycji. Świadek nie może słyszeć wypowiedzi stron procesowych, wyjaśnień oskarżonego ani zeznań innych świadków, aby nie ulegać sugestii. Wyproszenie świadków z sali sądowej stanowi fundamentalną gwarancję sprawiedliwego, rzetelnego procesu oraz pozwala sądowi na wszechstronne i niezależne ustalenie prawdy materialnej.
Prawne podstawy opuszczenia sali przez świadków w polskim procesie
Obowiązek opuszczenia sali sądowej przez osoby wezwane w charakterze świadków wynika bezpośrednio z kodyfikacji procesowych. Zarówno w sprawach karnych, jak i cywilnych ustawodawca uregulował tę materię w sposób kategoryczny. Norma prawna nakłada na sąd dyspozycję podjęcia określonych czynności organizacyjnych tuż po formalnym rozpoczęciu posiedzenia jawnego.
W procedurze karnej zasadę tę statuuje artykuł 371 Kodeksu postępowania karnego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że świadkowie powinni opuścić salę rozpraw do czasu ich indywidualnego przesłuchania. Odpowiednikiem tej regulacji na gruncie prawa cywilnego jest artykuł 264 Kodeksu postępowania cywilnego, który nakazuje odrębne przesłuchiwanie każdego świadka pod nieobecność innych świadków.
Główne cele ustawowego wyproszenia świadków z sali to:
- Ochrona spontaniczności i autentyczności składanych zeznań
- Eliminacja ryzyka wzajemnego uzgadniania wersji wydarzeń przez świadków
- Zapobieganie modyfikacji pamięci świadka pod wpływem argumentacji stron
- Ułatwienie sądowi weryfikacji wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych
Zarządzenie opuszczenia sali rozpraw nie zależy od dyskrecjonalnej decyzji sędziego ani od woli stron procesowych. Jest to obligatoryjny element prawidłowo prowadzonej procedury dowodowej, którego zaniechanie może być kwalifikowane jako uchybienie przepisom postępowania mogące mieć wpływ na treść orzeczenia.
Przebieg procedury wyproszenia świadków po wywołaniu sprawy
Procedura rozpoczyna się w momencie, gdy protokolant lub sędzia wywołuje sprawę na wokandzie. Wszyscy uczestnicy, w tym strony, pełnomocnicy, obrońcy oraz wezwani świadkowie, wchodzą wspólnie na salę sądową. W tym początkowym fragmencie posiedzenia sąd weryfikuje tożsamość osób stawiających się na wezwanie oraz sprawdza prawidłowość doręczeń.
Po zakończeniu czynności wstępnych przewodniczący składu orzekającego wydaje formalne polecenie, nakazując wszystkim obecnym świadkom opuszczenie sali rozpraw. Świadkowie proszeni są o oczekiwanie na korytarzu sądowym bezpośrednio przed wejściem na salę. Sąd informuje ich jednocześnie o obowiązku pozostawania w dyspozycji do momentu indywidualnego wywołania.
Typowy schemat postępowania ze świadkiem w sądzie obejmuje:
- Wejście na salę rozpraw po wywołaniu sprawy przez protokolanta
- Sprawdzenie tożsamości na podstawie dowodu osobistego lub paszportu
- Wysłuchanie pouczenia o konieczności opuszczenia sali rozpraw
- Oczekiwanie na korytarzu przed salą na ponowne wywołanie
- Wejście na salę i złożenie zeznań po odebraniu przyrzeczenia
- Podjęcie przez sąd decyzji o zwolnieniu świadka lub nakazie dalszego pozostania
W trakcie oczekiwania na korytarzu świadkowie nie powinni oddalać się bez zgody sądu. Samowolne opuszczenie budynku sądu przed złożeniem zeznań może zostać potraktowane jako nieusprawiedliwione niestawiennictwo, co rodzi ryzyko nałożenia dotkliwej kary porządkowej lub przymusowego doprowadzenia przez Policję.
Znaczenie zasady bezpośredniości i nieskażoności dowodu z zeznań świadka
Polski proces sądowy opiera się na zasadzie bezpośredniości, która wymaga, aby sąd zetknął się z materiałem dowodowym w sposób jak najbardziej pierwotny. Świadek powinien relacjonować wyłącznie własne spostrzeżenia zmysłowe, zachowane w pamięci od momentu zaistnienia określonego zdarzenia faktycznego.
Obecność świadka na sali przed złożeniem zeznań mogłaby doprowadzić do zjawiska skażenia materiału dowodowego. Słysząc pytania sądu, odpowiedzi innych osób oraz oświadczenia procesowe, świadek nieświadomie lub celowo dopasowuje swoją relację do faktów przedstawionych wcześniej. Prowadzi to do zniekształcenia rzeczywistego obrazu zdarzeń.
Nieskażoność dowodu chroni następujące wartości procesowe:
- Prawdę materialną jako nadrzędny cel postępowania sądowego
- Rzetelność oceny dowodów na podstawie swobodnego przekonania sędziego
- Równość broni stron w zakresie weryfikacji twierdzeń dowodowych
- Możliwość wychwycenia sprzeczności w zeznaniach poszczególnych osób
Psychologia zeznań świadków jednoznacznie wskazuje, że pamięć ludzka jest podatna na sugestię i konfabulację. Nawet świadek działający w dobrej wierze może zmienić treść swoich wspomnień, jeśli usłyszy przekonującą narrację innej osoby. Izolacja świadków przed przesłuchaniem jest zatem podstawowym narzędziem ochrony pamięci świadka.
Wyproszenie świadków w postępowaniu karnym na podstawie Kodeksu postępowania karnego
W sprawach karnych rygor izolacji świadków jest szczególnie surowy z uwagi na wagę rozstrzygnięć dotyczących odpowiedzialności karnej człowieka. Zgodnie z artykułem 371 paragraf 1 Kodeksu postępowania karnego, świadkowie po sprawdzeniu obecności opuszczają salę rozpraw, aby zapobiec ich wzajemnemu porozumiewaniu się.
Przewodniczący składu orzekającego ma obowiązek przedsięwziąć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby uniemożliwić świadkom porozumiewanie się między sobą na korytarzu oraz kontakt z osobami znajdującymi się na sali. W praktyce sądowej stosuje się pouczenia o zakazie rozmów na temat przedmiotu procesu w trakcie oczekiwania na przesłuchanie.
Kluczowe obowiązki sądu karnego wobec świadków obejmują:
- Zarządzenie natychmiastowego opuszczenia sali po formalnym otwarciu przewodu
- Pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań
- Zapobieganie kontaktom między świadkami przesłuchanymi a nieprzesłuchanymi
- Decydowanie o pozostaniu świadka na sali po zakończeniu jego przesłuchania
Naruszenie reguły izolacji świadków w procesie karnym może stanowić podstawę zarzutu apelacyjnego. Obrońca oskarżonego lub oskarżyciel mogą podnosić, że obecność świadka na sali przed przesłuchaniem wpłynęła negatywnie na ocenę jego wiarygodności, co mogło zaważyć na prawidłowości ustaleń faktycznych w wyroku.
Izolacja świadków w sprawach cywilnych według Kodeksu postępowania cywilnego
Procedura cywilna w podobny sposób zabezpiecza prawidłowy tok postępowania dowodowego. Artykuł 264 Kodeksu postępowania cywilnego wyraźnie stanowi, że świadkowie, którzy jeszcze nie zeznawali, nie mogą być obecni przy przesłuchaniu innych świadków. Sąd cywilny przesłuchuje każdego świadka pojedynczo.
W procesie cywilnym ciężar dowodu spoczywa na stronach, a zeznania świadków często decydują o wyniku spraw o zapłatę, odszkodowanie, podział majątku czy rozwód. Umożliwienie świadkowi wysłuchania zeznań innych osób mogłoby zniweczyć trud strony przeciwnej w wykazywaniu nieprawdziwości twierdzeń pozwu lub odpowiedzi na pozew.
Specyfika wyproszenia świadka w sądzie cywilnym przejawia się w:
- Ochronie interesu majątkowego i osobistego uczestników postępowania
- Eliminacji wpływu zeznań członków rodziny na pozostałych świadków
- Zapewnieniu obiektywizmu przy rozstrzyganiu sporów sąsiedzkich i gospodarczych
- Umożliwieniu pełnomocnikom zadawania zaskakujących pytań kontrolnych
Przewodniczący wydaje polecenie opuszczenia sali po wstępnym etapie posiedzenia, zanim sąd przystąpi do przesłuchania stron lub świadków. Pełnomocnicy procesowi mają prawo zgłosić zastrzeżenie do protokołu w trybie artykułu 162 Kodeksu postępowania cywilnego, jeśli przewodniczący zaniecha wyproszenia świadka.
Różnice proceduralne między przesłuchaniem świadka a przesłuchaniem stron
W postępowaniu cywilnym fundamentalne znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy statusem prawnym świadka a statusem strony procesu, czyli powoda i pozwanego. Strony postępowania mają konstytucyjne prawo do udziału w posiedzeniu sądu i nie mogą zostać wyproszone z sali z powodu konieczności złożenia zeznań.
Świadek jest osobowym źródłem dowodowym powołanym do bezstronnego przedstawienia faktów, natomiast strona realizuje swoje prawo do obrony i reprezentacji własnego interesu. W związku z tym powód i pozwany mogą przysłuchiwać się zeznaniom wszystkich świadków, zadawać im pytania oraz składać oświadczenia odnośnie każdego przeprowadzonego dowodu.
Porównanie statusu strony i świadka w procesie:
- Strona procesu ma niezbywalne prawo obecności na całej rozprawie
- Świadek ma obowiązek opuszczenia sali do czasu swojego przesłuchania
- Strona jest przesłuchiwana posiłkowo na samym końcu postępowania dowodowego
- Świadek składa zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania
- Strona nie może zostać wyproszona z sali w celu ochrony spontaniczności zeznań świadków
Ponieważ strony słuchają zeznań świadków przed własnym przesłuchaniem, dowód z przesłuchania stron traktowany jest przez sąd ze szczególną ostrożnością. Sąd ocenia twierdzenia stron przez pryzmat zebranych wcześniej, obiektywnych zeznań świadków, którzy nie mieli możliwości zapoznania się ze stanowiskami innych osób na sali.
Czy biegły sądowy musi opuścić salę rozpraw razem ze świadkami?
Biegły sądowy posiada odmienny status procesowy niż zwykły świadek zdarzenia. Biegły nie odtwarza faktów z przeszłości na podstawie własnych wspomnień, lecz dostarcza sądowi wiadomości specjalnych z zakresu określonej nauki, techniki, medycyny czy sztuki w celu prawidłowej oceny materiału dowodowego.
Z tego powodu biegli z reguły nie są wypraszani z sali rozpraw. Przewodniczący składu orzekającego najczęściej zezwala biegłemu na obecność podczas przesłuchiwania świadków oraz stron. Umożliwia to ekspertowi bezpośrednie zapoznanie się z relacjami dotyczącymi np. mechanizmu wypadku drogowego, objawów chorobowych czy wad wykonawczych budynku.
Obecność biegłego na sali sądowej pozwala na:
- Zadawanie świadkom pytań o szczegóły techniczne i medyczne
- Bieżące weryfikowanie założeń do wydawanej opinii specjalistycznej
- Konfrontowanie twierdzeń stron z zasadami wiedzy naukowej
- Sporządzenie ustnej opinii uzupełniającej bezpośrednio po przesłuchaniach
Wyjątkiem jest sytuacja, w której dana osoba występuje w podwójnej roli, czyli tzw. świadka-eksperta. Jeżeli osoba posiadająca wiedzę specjalną była jednocześnie bezpośrednim obserwatorem zdarzenia, sąd w pierwszej kolejności przesłuchuje ją jako świadka poza obecnością innych osób, a dopiero później może skorzystać z jej wiedzy fachowej.
Rola i uprawnienia świadka incognito oraz świadka koronnego
W sprawach o szczególnym ciężarze gatunkowym, zwłaszcza dotyczących zorganizowanej przestępczości, tradycyjna procedura wypraszania świadków z sali zostaje uzupełniona o zaawansowane mechanizmy ochrony tożsamości i bezpieczeństwa. Dotyczy to instytucji świadka anonimowego oraz świadka koronnego.
Świadek incognito w ogóle nie pojawia się na ogólnodostępnej sali rozpraw ani na korytarzu sądowym. Przesłuchanie takiej osoby odbywa się w specjalnie przystosowanym pomieszczeniu z wykorzystaniem technologii zniekształcających głos i obraz, co uniemożliwia jakąkolwiek dekonspirację tożsamości przez oskarżonego i publiczność.
Szczególne środki bezpieczeństwa stosowane wobec świadków chronionych:
- Przebywanie w odizolowanych, strzeżonych pomieszczeniach sądu
- Wykorzystanie wideokonferencji z modyfikacją biometryczną wizerunku i głosu
- Całkowite wyłączenie jawności posiedzenia na czas składania zeznań
- Bezpośrednia ochrona fizyczna realizowana przez wyspecjalizowane służby państwowe
W przypadku świadka koronnego ochrona skupia się na zabezpieczeniu fizycznym przed salą rozpraw oraz w trakcie składania depozycji. Taki świadek również oczekuje na przesłuchanie w całkowitym odosobnieniu, aby wyeliminować ryzyko presji, zastraszania lub nielegalnego wpływania na treść jego zeznań przez członków grupy przestępczej.
Wyłączenie jawności posiedzenia a obecność osób trzecich i świadków
Zasada jawności posiedzeń sądowych stanowi normę konstytucyjną, która gwarantuje społeczną kontrolę nad wymiarem sprawiedliwości. Zgodnie z tą regułą publiczność ma prawo przysłuchiwać się rozprawie. Jednak obecność publiczności nie może naruszać rygoru izolacji nałożonego na osoby powołane w charakterze świadków.
Osoba wezwana na świadka nie może zasiąść na miejscach przeznaczonych dla publiczności przed złożeniem swoich zeznań. Nawet jeżeli rozprawa jest w pełni jawna, status świadka wyłącza możliwość korzystania z uprawnień przysługujących zwykłym obserwatorom procesu. Świadek musi opuścić salę niezależnie od obecności innych osób.
Sąd może wyłączyć jawność rozprawy z urzędu lub na wniosek w sytuacjach:
- Zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego
- Ryzyka ujawnienia tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy państwowej
- Ochrony moralności publicznej oraz dobrych obyczajów
- Ochrony życia prywatnego stron i osób bliskich w sprawach intymnych lub rodzinnych
Gdy dochodzi do wyłączenia jawności, salę muszą opuścić wszyscy przedstawiciele publiczności. W takim przypadku świadkowie oczekują na korytarzu w standardowym trybie, a po ich indywidualnym wywołaniu na sali pozostają wyłącznie osoby uprawnione do udziału w posiedzeniu niejawnym.
Konsekwencje prawne naruszenia obowiązku opuszczenia sali przez świadka
Zdarzają się sytuacje, w których świadek w sposób nieuprawniony pozostaje na sali rozpraw mimo zarządzenia przewodniczącego, na przykład siadając w głębi sali wśród publiczności. Tego rodzaju zachowanie stanowi poważne naruszenie porządku czynności sądowych i rodzi określone konsekwencje procesowe.
Przewodniczący składu orzekającego, po ujawnieniu faktu nieuprawnionej obecności świadka, podejmuje natychmiastowe działania dyscyplinujące. Sąd odnotowuje ten fakt w protokole rozprawy, co ma kluczowe znaczenie dla późniejszej oceny wartości dowodowej zeznań złożonych przez tę osobę.
Środki i sankcje stosowane w przypadku naruszenia izolacji świadka:
- Wydalenie świadka z sali rozpraw z ostrzeżeniem o konsekwencjach
- Nałożenie kary porządkowej w postaci grzywny za naruszenie powagi sądu
- Krytyczna i zaostrzona ocena wiarygodności zeznań tego świadka w uzasadnieniu wyroku
- Możliwość złożenia przez stronę zarzutu procesowego w apelacji
Fakt, że świadek słyszał zeznania innych osób, nie powoduje automatycznej bezwzględnej nieważności jego przesłuchania. Sąd ma obowiązek przesłuchać świadka, jednak oceniając moc dowodową jego słów, weźmie pod uwagę fakt wcześniejszego zapoznania się z przebiegiem procesu. Wiarygodność takiego świadka ulega zazwyczaj znacznemu obniżeniu.
Czy świadek może pozostać na sali po złożeniu swoich zeznań?
Po zakończeniu przesłuchania świadka ustaje główna przyczyna jego przymusowej izolacji. Świadek złożył już swoje depozycje, więc usłyszenie relacji kolejnych osób nie wpłynie na treść faktów, które sam przedstawił do protokołu. Decyzja o dalszym losie świadka należy do przewodniczącego składu orzekającego.
Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i Kodeksem postępowania karnego świadek po przesłuchaniu może pozostać na sali rozpraw na miejscach dla publiczności, chyba że sąd zarządzi inaczej. Sąd formalnie pyta strony i pełnomocników, czy wnoszą o zwolnienie świadka, czy też widzą potrzebę jego pozostania w dyspozycji sądu.
Sytuacje uzasadniające nakaz dalszego pozostania świadka w sądzie:
- Prawdopodobieństwo konieczności przeprowadzenia konfrontacji z innym świadkiem
- Potrzeba zadania pytań uzupełniających po przesłuchaniu kolejnych osób
- Rozbieżności w zeznaniach wymagające ponownego wyjaśnienia
- Zgłoszenie przez stronę uzasadnionego wniosku o nieoddalanie świadka
Jeżeli nie zachodzi potrzeba ponownego przesłuchania ani konfrontacji, przewodniczący zwalnia świadka. Osoba zwolniona może opuścić budynek sądu lub pozostać na sali jako obserwator jawnego posiedzenia, mając prawo przysłuchiwać się dalszemu biegowi sprawy aż do ogłoszenia orzeczenia.
Konfrontacja świadków jako wyjątek od zakazu ich wspólnej obecności
Jednym z najważniejszych wyjątków od reguły oddzielnego przesłuchiwania świadków jest instytucja konfrontacji procesowej. Konfrontacja polega na jednoczesnym postawieniu przed sądem dwóch lub więcej osób przesłuchiwanych, w celu bezpośredniego wyjaśnienia sprzeczności zachodzących w ich wcześniejszych relacjach.
Zarówno artykuł 172 Kodeksu postępowania karnego, jak i artykuł 272 Kodeksu postępowania cywilnego przewidują możliwość zarządzenia konfrontacji świadków. W takiej sytuacji świadkowie, którzy wcześniej zeznawali oddzielnie, stają obok siebie przed stołem sędziowskim i odpowiadają na pytania dotyczące rozbieżnych faktów.
Przebieg procedury konfrontacji w sądzie:
- Odczytanie sprzecznych fragmentów zeznań obu skonfrontowanych osób
- Zadanie pytania o przyczyny rozbieżności w relacjach z tego samego zdarzenia
- Umożliwienie świadkom wzajemnego zadawania pytań i ustosunkowania się do zarzutów
- Szczegółowe zaprotokołowanie reakcji emocjonalnych i odpowiedzi obu stron konfrontacji
Konfrontacja jest dopuszczalna dopiero po uprzednim, samodzielnym przesłuchaniu każdego ze świadków w warunkach izolacji. Sąd nie może konfrontować osób, które jeszcze nie złożyły wstępnych zeznań. Narzędzie to służy wyłącznie weryfikacji powstałych sprzeczności i stanowi dynamiczny element oceny wiarygodności źródeł dowodowych.
Przesłuchanie małoletnich świadków a specyfika obecności na sali rozpraw
Przesłuchiwanie osób małoletnich, zwłaszcza dzieci będących ofiarami lub bezpośrednimi świadkami przestępstw, podlega szczególnym rygorom ochronnym. W polskim prawie karnym standardem jest przesłuchiwanie dzieci poniżej 15 roku życia w tak zwanym przyjaznym pokoju przesłuchań, zwanym potocznie błękitnym pokojem.
Małoletni świadek w tego typu sprawach w ogóle nie wchodzi do tradycyjnej sali sądowej i nie spotyka oskarżonego ani innych świadków. Czynność przesłuchania prowadzona jest przez sędziego w obecności biegłego psychologa, a obraz i dźwięk transmitowane są bezpośrednio na salę rozpraw za pośrednictwem łączy audiowizualnych.
Zasady ochrony małoletnich świadków w sądzie:
- Przesłuchanie w specjalistycznym, przyjaznym pokoju poza salą główną
- Udział wykwalifikowanego biegłego psychologa oceniającego rozwój dziecka
- Jednorazowość przesłuchania w celu uniknięcia wtórnej wiktymizacji
- Transmisja czynności na salę rozpraw bez fizycznej obecności oskarżonego
- Zadawanie pytań dziecku wyłącznie za pośrednictwem sędziego prowadzącego
W sprawach cywilnych, na przykład w sporach opiekuńczych i rozwodowych, sąd może wysłuchać dziecko poza salą rozpraw, w gabinecie sędziego. Odbywa się to z zachowaniem pełnej dyskrecji, bez obecności rodziców i innych świadków, co pozwala małoletniemu na swobodne wyrażenie swoich uczuć i woli.
Rola pełnomocników i obrońców przy zarządzeniu opuszczenia sali przez świadków
Adwokaci i radcowie prawni pełniący funkcję obrońców lub pełnomocników procesowych mają obowiązek czuwać nad prawidłowością przebiegu postępowania dowodowego. Prawnik reprezentujący stronę ma prawo, a niekiedy obowiązek, zwrócić uwagę sądowi na obecność świadka, który powinien znajdować się poza salą.
Jeżeli przewodniczący składu orzekającego przeoczy obecność świadka wśród publiczności lub zaniecha wydania stosownego zarządzenia po wywołaniu sprawy, profesjonalny pełnomocnik natychmiast zgłasza wniosek formalny o nakazanie tej osobie opuszczenia sali. Taka czujność zapobiega skażeniu materiału dowodowego.
Czynności pełnomocnika w zakresie kontroli obecności świadków:
- Weryfikacja osób obecnych na widowni pod kątem listy powołanych świadków
- Zgłaszanie wniosków formalnych o natychmiastowe wyproszenie świadków z sali
- Wnoszenie zastrzeżeń do protokołu w razie naruszenia przepisów postępowania
- Wykorzystywanie faktu niesubordynacji świadka do podważenia jego wiarygodności
Obrońca w procesie karnym szczególnie dba o to, by świadkowie oskarżenia nie słyszeli wyjaśnień oskarżonego ani zeznań świadków obrony. Zaniechanie izolacji świadków może być podnoszone w środkach odwoławczych jako istotne uchybienie proceduralne naruszające prawo oskarżonego do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.
Świadek zeznający w trybie zdalnym a gwarancja braku kontaktu z innymi świadkami
Rozwój technologii informatycznych wprowadził do procedury sądowej instytucję rozprawy zdalnej oraz przesłuchania na odległość. Przesłuchanie świadka w trybie wideokonferencji rodzi nowe wyzwania w kontekście zapewnienia zasady izolacji i braku kontaktu ze źródłami dowodowymi przed złożeniem zeznań.
W przypadku posiedzenia zdalnego sąd musi zagwarantować, aby świadek łączący się przez platformę teleinformatyczną nie przysłuchiwał się rozprawie przed momentem swojego przesłuchania. W tym celu stosuje się funkcję wirtualnego pokoju oczekiwania, z którego świadek jest wpuszczany na łącze dopiero po zarządzeniu sądu.
Środki weryfikacji warunków przesłuchania zdalnego:
- Umieszczenie świadka w wirtualnej poczekalni bez dostępu do transmisji
- Odebranie od świadka oświadczenia, że przebywa w pomieszczeniu sam
- Nakaz pokazania kamerą całego pomieszczenia w celu wykluczenia osób trzecich
- Weryfikacja braku korzystania z niedozwolonych urządzeń komunikacyjnych
Przewodniczący odbiera od świadka zdalnego wyraźne zapewnienie, że w trakcie składania zeznań nikt nie wywiera na niego wpływu ani nie podpowiada odpowiedzi. Naruszenie zasad samodzielności zeznań w trybie online skutkuje przerwaniem czynności i może prowadzić do nakazu osobistego stawiennictwa w gmachu sądu.
Praktyczne wskazówki i zachowanie świadka przed wejściem na salę sądową
Dla większości obywateli wezwanie do sądu w charakterze świadka wiąże się ze znacznym stresem. Znajomość podstawowych reguł i zwyczajów panujących w gmachu wymiaru sprawiedliwości pozwala na uniknięcie błędów oraz sprawne wypełnienie obywatelskiego obowiązku złożenia zeznań.
Świadek po przybyciu do sądu powinien zlokalizować salę wskazaną na wezwaniu i oczekiwać na wywołanie sprawy. Nie należy samodzielnie wchodzić na salę przed otwarciem drzwi przez protokolanta. Po wejściu na salę i sprawdzeniu obecności należy spokojnie wysłuchać polecenia sędziego i udać się na korytarz.
Zasady prawidłowego zachowania świadka w sądzie:
- Posiadanie przy sobie ważnego dowodu tożsamości w celu okazania sądowi
- Bezwzględne wyciszenie lub wyłączenie telefonu komórkowego
- Oczekiwanie na korytarzu bezpośrednio pod wskazaną salą rozpraw
- Unikanie rozmów z innymi świadkami i stronami na temat okoliczności sprawy
- Powstrzymanie się od spożywania posiłków i napojów podczas przebywania na sali
Podczas oczekiwania na korytarzu nie wolno podsłuchiwać pod drzwiami sali rozpraw. Gdy protokolant ponownie wywoła nazwisko świadka, należy wejść na salę, podejść do barierki naprzeciwko stołu sędziowskiego i odpowiadać na pytania sądu w sposób rzeczowy, zgodny z prawdą i zachowaną pamięcią.