Śmierć bliskiej osoby to czas niezwykle trudny, w którym emocje często biorą górę nad sprawami pragmatycznymi. Niemniej jednak, z perspektywy prawa, otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy, co uruchamia szereg procedur o charakterze cywilnym i administracyjnym. Jednym z najbardziej newralgicznych aspektów procesu spadkowego jest kwestia odpowiedzialności za zobowiązania finansowe osoby zmarłej. Choć powszechnie myślimy o długach bankowych czy pożyczkach prywatnych, niezwykle istotną kategorię stanowią zaległości wobec państwa, a konkretnie zobowiązania podatkowe. Wiedza o tym, jak sprawdzić zadłużenie zmarłego w urzędzie skarbowym, staje się zatem kluczowa dla każdego, kto staje przed decyzją o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak rzetelnej informacji w tym zakresie może prowadzić do poważnych komplikacji finansowych, które będą obciążać majątek spadkobiercy przez wiele lat. Warto zatem zgłębić skomplikowaną procedurę kontaktów z fiskusem, która w polskim systemie prawnym jest sformalizowana i wymaga od spadkobierców podjęcia konkretnych kroków prawnych.
Wprowadzenie do problematyki dziedziczenia długów podatkowych
Dziedziczenie to nie tylko przejęcie aktywów, takich jak nieruchomości, środki na kontach bankowych czy ruchomości, ale również wejście w ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego. W polskim systemie prawnym pojęcie sukcesji uniwersalnej oznacza, że spadkobierca z mocy prawa staje się następcą prawnym zmarłego. Dotyczy to również sfery prawa publicznego, w tym w szczególności zobowiązań podatkowych. Wielu spadkobierców żyje w błędnym przekonaniu, że śmierć podatnika powoduje wygaśnięcie jego długów wobec urzędu skarbowego. Jest to teza nieprawdziwa, która może przynieść opłakane skutki. Zobowiązania podatkowe co do zasady nie wygasają, lecz przechodzą na następców prawnych, którzy muszą stawić czoła procedurom administracyjnym mającym na celu ich uregulowanie. Zrozumienie mechanizmu, w jakim działają organy podatkowe po śmierci podatnika, jest pierwszym krokiem do zabezpieczenia własnych interesów majątkowych.
Podstawy prawne sukcesji podatkowej w polskim systemie prawnym
Kwestie związane z dziedziczeniem długów podatkowych nie są regulowane wyłącznie przez Kodeks cywilny, ale przede wszystkim przez ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa. To właśnie ten dokument w rozdziale 14 określa zasady odpowiedzialności osób trzecich, w tym w szczególności spadkobierców, za zaległości podatkowe spadkodawcy. Artykuł 97 Ordynacji podatkowej stanowi fundament, na którym opiera się cała konstrukcja sukcesji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Warto podkreślić, że sukcesja ta obejmuje nie tylko zaległości w podatkach dochodowych czy obrotowych, ale również nienależnie otrzymane zwroty podatków czy nadpłaty. Prawo podatkowe w tym zakresie jest autonomiczne względem prawa cywilnego, choć w wielu punktach się do niego odwołuje, co tworzy specyficzną i czasem trudną do interpretacji siatkę powiązań prawnych.
Definicja spadkobiercy i jego statusu przed organami skarbowymi
Zanim spadkobierca będzie mógł skutecznie dowiedzieć się, jak sprawdzić zadłużenie zmarłego w urzędzie skarbowym, musi on formalnie uzyskać status następcy prawnego. Urząd skarbowy jako organ administracji publicznej jest związany rygorystycznymi przepisami o tajemnicy skarbowej. Oznacza to, że urzędnik nie może udzielić informacji o zadłużeniu osoby zmarłej przypadkowej osobie, nawet jeśli była ona blisko spokrewniona ze zmarłym. Status spadkobiercy musi zostać udokumentowany w sposób niebudzący wątpliwości. Do grona osób uprawnionych do uzyskania takich informacji należą spadkobiercy ustawowi i testamentowi, a także wykonawcy testamentu czy zarządcy sukcesyjni, o ile zostali ustanowieni. Każda z tych osób posiada określony zakres uprawnień, ale ich wspólnym mianownikiem jest konieczność posiadania oficjalnego potwierdzenia swoich uprawnień do spadku. Dopóki taki dokument nie zostanie przedstawiony w urzędzie, spadkobierca jest dla organu osobą trzecią, której nie przysługuje wgląd w historię podatkową zmarłego.
Dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury sprawdzania zadłużenia
Proces weryfikacji zadłużenia w urzędzie skarbowym rozpoczyna się od zgromadzenia odpowiedniej dokumentacji. Najważniejszym dokumentem, od którego należy zacząć, jest akt zgonu spadkodawcy. Jest to dowód na otwarcie spadku i zakończenie bytu prawnego podatnika. Jednak sam akt zgonu to za mało, aby uzyskać wgląd w zaległości podatkowe. Konieczne jest posiadanie dokumentu potwierdzającego prawo do dziedziczenia. W polskim porządku prawnym istnieją dwie główne drogi potwierdzenia tego faktu. Pierwszą z nich jest notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, a drugą prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Dodatkowo, wnioskodawca musi posiadać ważny dokument tożsamości oraz, w przypadku działania przez pełnomocnika, stosowne pełnomocnictwo. Jeśli sprawdzaniem zadłużenia zajmuje się osoba niebędąca spadkobiercą, ale mająca w tym interes prawny, musi ona ten interes wykazać, co w praktyce skarbowej jest procesem znacznie bardziej skomplikowanym niż w przypadku bezpośrednich następców prawnych.
Akt poświadczenia dziedziczenia jako klucz do informacji skarbowej
Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza jest obecnie najszybszą i najczęściej wybieraną metodą potwierdzenia praw do spadku. Dokument ten ma taką samą moc prawną jak postanowienie sądu. Aby go uzyskać, wszyscy spadkobiercy ustawowi i testamentowi muszą stawić się jednocześnie w kancelarii notarialnej. Notariusz spisuje protokół dziedziczenia, a następnie sporządza akt, który jest rejestrowany w Rejestrze Spadkowym. Posiadając wypis z tego aktu, spadkobierca może udać się do urzędu skarbowego i złożyć wniosek o informacje. Jest to rozwiązanie idealne w sytuacjach, gdy w rodzinie nie ma sporu co do podziału majątku i zależy nam na czasie. Urzędy skarbowe akceptują ten dokument bez zastrzeżeń, gdyż stanowi on jednoznaczny dowód na to, że dana osoba wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego podatnika. Przyspiesza to znacznie proces uzyskiwania odpowiedzi na pytanie, czy zmarły pozostawił po sobie jakieś niespłacone daniny publiczne.
Sądowe stwierdzenie nabycia spadku i jego rola w procesie weryfikacji
W sytuacjach, gdy między spadkobiercami istnieje konflikt lub gdy nie jest możliwe wspólne stawiennictwo u notariusza, konieczne staje się przeprowadzenie sądowego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Jest to proces dłuższy, często trwający wiele miesięcy, co może być problematyczne z punktu widzenia terminów podatkowych. Niemniej jednak, prawomocne postanowienie sądu jest dokumentem ostatecznym i niepodważalnym. Dla urzędu skarbowego stanowi ono sygnał, że zakończył się etap niepewności co do kręgu osób odpowiedzialnych za długi zmarłego. Warto pamiętać, że do momentu uprawomocnienia się postanowienia, urząd może odmawiać wydania szczegółowych zaświadczeń. Jednakże, spadkobierca, który złożył wniosek do sądu, może próbować uzyskać z urzędu informacje ogólne, choć praktyka organów w tym zakresie bywa restrykcyjna. Sądowe stwierdzenie nabycia spadku jest niezbędne również wtedy, gdy chcemy dochodzić ewentualnych nadpłat, które przysługiwały zmarłemu, co stanowi drugą stronę medalu sukcesji podatkowej.
Tryb wnioskowania o zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych
Gdy spadkobierca dysponuje już dokumentem potwierdzającym jego prawa, powinien złożyć w urzędzie skarbowym formalny wniosek. Nie jest to zwykłe pismo informacyjne, lecz wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Wniosek ten powinien zostać złożony w urzędzie skarbowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. W treści wniosku należy precyzyjnie wskazać dane spadkodawcy, w tym jego numer PESEL lub NIP, oraz dane wnioskodawcy. Kluczowe jest powołanie się na odpowiednią podstawę prawną, która obliguje organ do wydania takiego zaświadczenia. Wniosek można złożyć osobiście w biurze podawczym urzędu, wysłać pocztą listem poleconym lub przesłać drogą elektroniczną przez system e-PUAP, pod warunkiem posiadania profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Wybór drogi elektronicznej staje się coraz bardziej popularny ze względu na szybkość i wygodę, jednak w przypadku spraw spadkowych często wymagane jest dołączenie skanów oryginałów dokumentów poświadczających dziedziczenie.
Analiza artykułu 306f ordynacji podatkowej w praktyce
Artykuł 306f Ordynacji podatkowej jest przepisem, który bezpośrednio odpowiada na pytanie, jak sprawdzić zadłużenie zmarłego w urzędzie skarbowym. Zgodnie z tym przepisem, organy podatkowe wydają zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych spadkodawcy na wniosek osoby, która wykaże swój interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia. Co istotne, przepis ten precyzuje, że zaświadczenie wydaje się na podstawie danych posiadanych przez organ. Oznacza to, że zaświadczenie odzwierciedla stan księgowy w dniu jego wydania. Warto wiedzieć, że zaświadczenie to nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza istniejące zadłużenie. Jeśli w toku późniejszych kontroli wyjdą na jaw nowe fakty, urząd może wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania w innej kwocie. Dlatego zaświadczenie w trybie 306f jest niezwykle ważne, ale należy je traktować jako obraz stanu wiedzy urzędu na dany moment. Spadkobierca powinien dążyć do uzyskania tego dokumentu jak najszybciej po uzyskaniu potwierdzenia praw do spadku, aby móc podjąć racjonalną decyzję co do dalszego postępowania z majątkiem.
Rodzaje zobowiązań podatkowych podlegających dziedziczeniu
Zakres długów, jakie mogą przejść na spadkobierców, jest bardzo szeroki. Najczęściej spotykanym zadłużeniem jest zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). Może ona wynikać z faktu, że zmarły nie złożył zeznania rocznego lub nie opłacił należnego podatku z działalności gospodarczej czy sprzedaży nieruchomości. Kolejną kategorią są zaległości w podatku od towarów i usług (VAT), jeśli zmarły prowadził firmę. Dziedziczeniu podlegają również długi w podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od spadków i darowizn (w odniesieniu do wcześniejszych nabyć zmarłego) oraz podatki lokalne, takie jak podatek od nieruchomości czy środków transportowych. Ważne jest, aby zrozumieć, że spadkobiercy przejmują nie tylko samą kwotę główną podatku, ale również należności uboczne, takie jak koszty upomnienia czy koszty egzekucyjne powstałe przed śmiercią spadkodawcy. Jedynym wyjątkiem są odsetki za zwłokę, których naliczanie ulega specyficznym zasadom po śmierci dłużnika, o czym warto pamiętać przy analizie otrzymanego z urzędu zaświadczenia.
Terminy i koszty związane z uzyskaniem informacji z urzędu skarbowego
Wydanie zaświadczenia przez urząd skarbowy nie jest czynnością darmową. Spadkobierca musi liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej. Zgodnie z ustawą o opłacie skarbowej, za wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych pobierana jest opłata w wysokości 21 złotych od każdego egzemplarza. Dowód wpłaty należy dołączyć do wniosku. Jeśli chodzi o terminy, urząd skarbowy ma obowiązek wydać zaświadczenie bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni od dnia złożenia wniosku. W praktyce termin ten jest zazwyczaj zachowywany, chyba że sprawa jest szczególnie skomplikowana lub wymaga ściągnięcia akt z innego urzędu. Warto również pamiętać, że siedmiodniowy termin biegnie od momentu, w którym wniosek jest kompletny i opłacony. Jeśli spadkobierca zapomni o dołączeniu aktu poświadczenia dziedziczenia lub nie uiści opłaty, urząd wezwie go do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni, co znacznie wydłuży całą procedurę.
Odpowiedzialność spadkobierców a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza
Od momentu nowelizacji Kodeksu cywilnego w 2015 roku, standardowym modelem dziedziczenia w Polsce stało się przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Ma to fundamentalne znaczenie w kontekście długów w urzędzie skarbowym. Przyjęcie spadku w tym trybie oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi zmarłego tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza lub spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Innymi słowy, jeśli zmarły pozostawił długi podatkowe w wysokości 100 000 złotych, a jego majątek jest wart 50 000 złotych, spadkobierca będzie musiał zapłacić urzędowi skarbowemu jedynie 50 000 złotych. Jest to potężne narzędzie ochrony majątku osobistego spadkobiercy. Aby jednak ta ochrona była skuteczna, konieczne jest rzetelne sporządzenie wykazu inwentarza lub zlecenie komornikowi sporządzenia spisu inwentarza. Urząd skarbowy będzie bacznie przyglądał się tym dokumentom, a próby ukrycia majątku przed fiskusem mogą skutkować utratą przywileju dobrodziejstwa inwentarza i pełną odpowiedzialnością całym majątkiem.
Skutki prostego przyjęcia spadku dla zobowiązań wobec fiskusa
Choć obecnie domyślnym trybem jest dobrodziejstwo inwentarza, spadkobierca może złożyć oświadczenie o prostym przyjęciu spadku. Jest to decyzja niosąca ze sobą największe ryzyko finansowe. Proste przyjęcie spadku oznacza, że spadkobierca przyjmuje odpowiedzialność za wszystkie długi zmarłego bez żadnego ograniczenia. Jeśli długi podatkowe przewyższają wartość odziedziczonego majątku, spadkobierca będzie musiał pokryć różnicę z własnych oszczędności, pensji czy majątku osobistego. Z tego powodu proste przyjęcie spadku powinno być poprzedzone niezwykle dokładną weryfikacją tego, jak sprawdzić zadłużenie zmarłego w urzędzie skarbowym. Decyzja ta jest praktycznie nieodwołalna, poza wyjątkowymi sytuacjami błędu co do przedmiotu spadku, co w starciu z organami skarbowymi jest niezwykle trudne do udowodnienia. Dla większości osób, które nie mają pewności co do krystalicznej czystości kont podatkowych zmarłego, proste przyjęcie spadku jest ruchem wysoce nierozsądnym.
Odrzucenie spadku jako metoda ochrony przed długami skarbowymi
Najskuteczniejszą, choć drastyczną metodą uniknięcia odpowiedzialności za długi podatkowe zmarłego, jest odrzucenie spadku. Spadkobierca ma na to sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania (zazwyczaj od dnia śmierci spadkodawcy). Oświadczenie o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Osoba, która odrzuciła spadek, jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku, a jej udział przechodzi na kolejne osoby w kolejności dziedziczenia (np. dzieci). W kontekście urzędu skarbowego, odrzucenie spadku definitywnie przecina więź prawną między organem a potencjalnym następcą prawnym. Urząd nie może wtedy dochodzić od takiej osoby żadnych roszczeń wynikających z zaległości zmarłego. Jest to często jedyne rozwiązanie w sytuacjach, gdy długi podatkowe są ogromne, a majątek zmarłego praktycznie nie istnieje. Należy jednak pamiętać, że odrzucając spadek w imieniu małoletnich dzieci, wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego, co należy załatwić w tym samym sześciomiesięcznym terminie.
Przedawnienie długu podatkowego zmarłego i jego mechanizmy
Ważnym aspektem sprawdzania zadłużenia jest kwestia przedawnienia. W prawie podatkowym termin przedawnienia wynosi zazwyczaj pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Śmierć podatnika nie przerywa biegu przedawnienia, ale może go zawiesić w specyficznych warunkach. Jeśli spadkobierca dowie się z zaświadczenia o długach sprzed dziesięciu lat, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że są one przedawnione. Jednak organy podatkowe często podejmują działania przerywające bieg przedawnienia jeszcze za życia podatnika, takie jak zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym spadkobierca mógł nie wiedzieć. Dlatego analiza zaświadczenia z urzędu skarbowego powinna być bardzo wnikliwa. Nie każde zadłużenie figurujące w systemie informatycznym urzędu jest nadal egzekwowalne. Spadkobierca ma prawo podnieść zarzut przedawnienia w toku postępowania o przeniesienie odpowiedzialności na następcę prawnego, co może doprowadzić do znacznego zmniejszenia lub całkowitego wyeliminowania konieczności zapłaty.
Wstrzymanie naliczania odsetek za zwłokę po śmierci dłużnika
Interesującym i korzystnym dla spadkobierców mechanizmem przewidzianym w Ordynacji podatkowej jest kwestia odsetek za zwłokę. Zgodnie z przepisami, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy nie są naliczane za okres od dnia śmierci spadkodawcy do dnia doręczenia spadkobiercy decyzji o odpowiedzialności podatkowej. Jest to niezwykle istotne, ponieważ procesy spadkowe mogą trwać latami, a w tym czasie kwota odsetek mogłaby ulec podwojeniu. Trzeba jednak pamiętać o pewnym istotnym warunku: to wstrzymanie naliczania odsetek obowiązuje tylko wtedy, gdy decyzja o odpowiedzialności zostanie doręczona w określonym terminie. Ponadto, jeśli spadkobierca nie ureguluje długu po otrzymaniu decyzji, odsetki zaczną być naliczane na nowo. Wiedza o tym mechanizmie pozwala na spokojniejsze planowanie finansowe i uniknięcie paniki w obliczu rosnących kwot zadłużenia. Urząd skarbowy w wydawanym zaświadczeniu zazwyczaj podaje kwotę odsetek naliczonych do dnia śmierci, co daje obraz faktycznego długu, który przechodzi na następców.
Postępowanie egzekucyjne wobec spadkobierców i jego uwarunkowania
Jeżeli spadkobierca przyjął spadek, a zadłużenie podatkowe nie zostało uregulowane dobrowolnie, urząd skarbowy może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Nie dzieje się to jednak automatycznie po śmierci dłużnika. Najpierw organ musi wydać decyzję o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców. Decyzja ta jest tytułem wykonawczym, który pozwala na zajęcie rachunków bankowych, wynagrodzenia czy ruchomości spadkobiercy. Egzekucja administracyjna jest procesem dotkliwym i kosztownym. Dlatego tak ważne jest, aby po ustaleniu, jak sprawdzić zadłużenie zmarłego w urzędzie skarbowym, podjąć dialog z organem. Istnieje możliwość ubiegania się o odroczenie terminu płatności długu podatkowego lub rozłożenie go na raty. Spadkobierca może argumentować swój wniosek trudną sytuacją materialną lub życiową. Choć fiskus niechętnie umarza długi podatkowe w całości, to elastyczność w zakresie terminów spłaty jest realną szansą na uniknięcie egzekucji komorniczej i związanych z nią dodatkowych opłat.
Wykaz majątku i inwentarz jako narzędzia ograniczające ryzyko
W procesie ustalania odpowiedzialności za długi skarbowe kluczową rolę odgrywa wykaz majątku. Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, musi zadbać o to, by urząd skarbowy miał jasność co do wartości odziedziczonych aktywów. Wykaz majątku można złożyć w sądzie lub u notariusza. Dokument ten zawiera listę wszystkich składników majątkowych zmarłego wraz z ich rynkową wyceną na dzień śmierci. Jeśli urząd skarbowy uzna, że wykaz jest nierzetelny lub że pewne przedmioty zostały zatajone, może zakwestionować ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy. W sprawach o dużej wartości lub przy skomplikowanym majątku warto rozważyć sporządzenie spisu inwentarza przez komornika. Jest to dokument urzędowy, który ma znacznie większą siłę dowodową w sporze z urzędem skarbowym. Dzięki niemu spadkobierca zyskuje solidną barierę chroniącą jego prywatne oszczędności przed roszczeniami fiskusa, które przekraczają wartość tego, co faktycznie otrzymał w spadku.
Rola wykonawcy testamentu i zarządcy sukcesyjnego w regulowaniu długów
Współczesne prawo oferuje mechanizmy ułatwiające zarządzanie majątkiem pośmiertnym, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą. Zarządca sukcesyjny, ustanowiony jeszcze za życia przedsiębiorcy lub po jego śmierci, przejmuje stery nad firmą i to on w pierwszej kolejności kontaktuje się z urzędem skarbowym. Zarządca ma pełne prawo i obowiązek sprawdzić zadłużenie zmarłego, a także regulować bieżące zobowiązania podatkowe z majątku przedsiębiorstwa w spadku. Podobnie sytuacja wygląda z wykonawcą testamentu, którego rola polega na spłaceniu długów spadkowych i wydaniu legatów. Osoby te pełnią rolę bufora między spadkobiercami a fiskusem. Ich działania są nakierowane na to, aby do spadkobierców trafił majątek już "oczyszczony" z najpilniejszych zobowiązań publicznoprawnych. Jeśli w rodzinie dochodzi do powołania takich funkcji, proces weryfikacji zadłużenia przebiega zazwyczaj sprawniej, ponieważ profesjonalny zarządca lepiej orientuje się w meandrach Ordynacji podatkowej niż przeciętny spadkobierca.
Podsumowanie procedur i najważniejsze zalecenia dla spadkobierców
Proces sprawdzania zadłużenia zmarłego w urzędzie skarbowym jest procedurą wieloetapową, wymagającą cierpliwości i staranności. Najważniejszym wnioskiem jest to, że nie należy zwlekać z podjęciem kroków prawnych. Sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku płynie nieubłaganie, a rzetelna wiedza o długach podatkowych jest niezbędna do podjęcia tej kluczowej decyzji. Pierwszym krokiem zawsze powinno być uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia lub sądowego stwierdzenia nabycia spadku, bez których urząd skarbowy nie udzieli żadnych konkretnych informacji. Następnie należy niezwłocznie wystąpić o zaświadczenie w trybie artykułu 306f Ordynacji podatkowej w urzędzie właściwym dla zmarłego. Po otrzymaniu dokumentu warto skonsultować go z doradcą podatkowym lub prawnikiem, aby ocenić, czy wykazane kwoty nie są przedawnione i czy naliczenie odsetek jest prawidłowe. Pamiętajmy, że ochrona majątku osobistego poprzez dobrodziejstwo inwentarza jest skuteczna tylko przy pełnej transparentności wobec organów skarbowych. Unikanie kontaktu z urzędem skarbowym po śmierci bliskiej osoby nigdy nie jest dobrym rozwiązaniem, gdyż długi podatkowe mają tendencję do ujawniania się w najmniej odpowiednich momentach, często po wielu latach, obciążone kosztami egzekucji, których można było uniknąć dzięki wczesnej weryfikacji.