Kwestia dziedziczenia kojarzy się większości osób z nabyciem majątku, nieruchomości czy oszczędności zgromadzonych przez bliską osobę. Jednak w polskim systemie prawnym spadek to nie tylko aktywa, ale również pasywa, czyli zobowiązania finansowe zmarłego. Moment otwarcia spadku, którym jest chwila śmierci spadkodawcy, pociąga za sobą szereg konsekwencji prawnych, w tym przejście długów na następców prawnych. Jednym z najczęściej zadawanych pytań w gabinetach prawnych oraz na forach dyskusyjnych jest to, kiedy przedawniają się długi spadkowe po zmarłym. Zrozumienie tego mechanizmu wymaga zgłębienia przepisów Kodeksu cywilnego, Ordynacji podatkowej oraz licznych ustaw szczególnych, które regulują terminy dochodzenia roszczeń. Przedawnienie nie oznacza, że dług znika z obrotu prawnego, lecz staje się tak zwanym zobowiązaniem naturalnym, którego wierzyciel nie może skutecznie wyegzekwować na drodze przymusu państwowego, o ile dłużnik podniesie stosowny zarzut.
Istota długów spadkowych w polskim porządku prawnym
Zgodnie z zasadą sukcesji uniwersalnej spadkobiercy wchodzą w ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego. Oznacza to, że z chwilą śmierci spadkodawcy jego zobowiązania nie wygasają, lecz zmieniają podmiot odpowiedzialny za ich spłatę. Długi spadkowe obejmują bardzo szerokie spektrum należności, od niespłaconych kredytów i pożyczek, przez zaległe rachunki za media, aż po zobowiązania podatkowe czy składkowe wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co istotne, do długów spadkowych zalicza się także koszty pogrzebu zmarłego w zakresie, w jakim odpowiada on zwyczajom przyjętym w danym środowisku, oraz koszty postępowania spadkowego. Zrozumienie, czym dokładnie jest dług spadkowy, stanowi fundament dla dalszych rozważań nad terminami jego przedawnienia, ponieważ różne kategorie zobowiązań podlegają odmiennym reżimom czasowym.
Mechanizm przedawnienia roszczeń majątkowych
Przedawnienie jest instytucją mającą na celu stabilizację stosunków prawnych. Ustawodawca uznał, że stan niepewności co do możliwości dochodzenia roszczeń nie powinien trwać w nieskończoność. Po upływie określonego czasu dłużnik zyskuje prawo do uchylenia się od zaspokojenia roszczenia. W kontekście spadków kluczowe jest to, że termin przedawnienia długu co do zasady biegnie dalej mimo śmierci dłużnika. Śmierć osoby zobowiązanej nie powoduje przerwania ani zawieszenia biegu przedawnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dla spadkobiercy oznacza to, że może on przejąć dług, który jest już w znacznej części przedawniony, lub taki, którego termin przedawnienia upłynie wkrótce po nabyciu spadku. Wiedza o tym, jak liczyć te terminy, jest niezbędna do podjęcia decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Ogólne terminy przedawnienia po reformie z 2018 roku
W lipcu 2018 roku weszły w życie istotne zmiany w Kodeksie cywilnym, które skróciły podstawowe terminy przedawnienia. Obecnie ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosi sześć lat, podczas gdy wcześniej było to dziesięć lat. Dla roszczeń o świadczenia okresowe, takich jak czynsz czy odsetki, oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, termin ten wynosi trzy lata. Bardzo ważną zmianą jest również sposób obliczania końca terminu przedawnienia. Jeżeli termin ten wynosi co najmniej dwa lata, to koniec przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Ta zasada ma ogromne znaczenie dla spadkobierców analizujących stare zobowiązania zmarłego, gdyż w praktyce może ona wydłużyć okres odpowiedzialności o kilka miesięcy.
Specyfika roszczeń o świadczenia okresowe
Świadczenia okresowe to takie, które dłużnik jest zobowiązany spełniać w regularnych odstępach czasu, na przykład co miesiąc. W skład spadku często wchodzą zaległości z tytułu czynszu za mieszkanie, opłat za energię elektryczną, gaz czy usługi telekomunikacyjne. Każda z tych rat przedawnia się osobno po upływie trzech lat od dnia, w którym stała się wymagalna. Spadkobierca powinien zatem dokładnie zweryfikować daty płatności poszczególnych faktur zmarłego. Może się okazać, że część długu wobec spółdzielni mieszkaniowej jest już nieściągalna na drodze sądowej, podczas gdy najnowsze zaległości wciąż pozostają w mocy.
Przedawnienie długów bankowych i kredytowych po zmarłym
Banki są jednymi z najaktywniejszych wierzycieli w postępowaniach spadkowych. Kredyty hipoteczne, pożyczki gotówkowe czy debety na kartach kredytowych to standardowe elementy pasywów spadkowych. Ponieważ roszczenia banków są bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez te instytucje, termin ich przedawnienia wynosi zazwyczaj trzy lata. Należy jednak pamiętać, że banki często dysponują tytułami wykonawczymi. Jeśli bank przed śmiercią dłużnika uzyskał prawomocny wyrok sądu lub nakaz zapłaty, termin przedawnienia wynosi sześć lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku kredytów hipotecznych sytuacja jest jeszcze bardziej skomplikowana, gdyż mimo przedawnienia wierzytelności osobistej, wierzyciel może nadal dochodzić zaspokojenia z nieruchomości do wysokości wpisanej hipoteki.
Zobowiązania podatkowe a dziedziczenie
Długi wobec Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego podlegają przepisom Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu cywilnego. Jest to fundamentalna różnica, którą spadkobiercy często pomijają. Zgodnie z przepisami prawa podatkowego, należności z tytułu podatków przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Co istotne, w przypadku śmierci podatnika organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności spadkobiercy. Od momentu doręczenia takiej decyzji zaczynają biec nowe terminy przedawnienia. Procedury te są rygorystyczne, a organy podatkowe dysponują szerokimi uprawnieniami w zakresie przerywania biegu przedawnienia, na przykład poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.
Długi wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne czy Fundusz Pracy to częsty problem w przypadku zmarłych przedsiębiorców. Termin przedawnienia należności składkowych wynosi obecnie pięć lat. Bieg przedawnienia składek zostaje zawieszony od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, jednak nie dłużej niż na okres dwóch lat. To rozwiązanie chroni interesy ZUS, dając instytucji czas na ustalenie, kto jest nowym dłużnikiem. Spadkobiercy muszą mieć świadomość, że ten okres zawieszenia realnie wydłuża czas, w którym państwo może upomnieć się o pieniądze.
Wpływ sposobu przyjęcia spadku na odpowiedzialność za długi
To, czy i kiedy przedawnią się długi spadkowe, jest ważne, ale równie istotne jest to, do jakiej wysokości spadkobierca za nie odpowiada. Polski system przewiduje trzy scenariusze: przyjęcie spadku wprost, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza oraz odrzucenie spadku. Obecnie, jeśli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w ciągu sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swego powołania, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że jego odpowiedzialność za długi jest ograniczona do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w spisie lub wykazie inwentarza. Jeśli jednak długi są przedawnione, spadkobierca może w ogóle odmówić ich zapłaty, niezależnie od tego, czy przyjął spadek wprost, czy z ograniczeniem odpowiedzialności.
Sześcio miesięczny termin na złożenie oświadczenia o spadku
Termin sześciu miesięcy na podjęcie decyzji o losach spadku jest zawity i ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa finansowego spadkobiercy. W tym czasie warto przeprowadzić swego rodzaju audyt majątku zmarłego. Należy poszukiwać nie tylko aktywów, ale przede wszystkim wezwań do zapłaty, umów kredytowych czy korespondencji komorniczej. Jeśli spadkobierca odkryje, że zmarły posiadał liczne, dawne zobowiązania, musi przeanalizować, czy nastąpiło już ich przedawnienie. Często zdarza się, że długu jest więcej niż majątku, ale są to długi sprzed dziesięciu czy piętnastu lat. W takiej sytuacji przyjęcie spadku może być ryzykowne, ale daje szansę na zachowanie pamiątek rodzinnych przy jednoczesnej skutecznej obronie przed wierzycielami za pomocą zarzutu przedawnienia.
Przerwanie biegu przedawnienia przez wierzyciela
Największą pułapką dla spadkobierców jest nieświadomość, że bieg przedawnienia mógł zostać przerwany jeszcze za życia zmarłego lub tuż po jego śmierci. Przerwanie biegu przedawnienia następuje przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W praktyce oznacza to, że wniesienie pozwu, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności czy wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej powoduje, że termin przedawnienia zaczyna biec od nowa po zakończeniu danej czynności. Jeśli wierzyciel był aktywny, dług może być "odświeżany" przez dekady, co czyni go wciąż wymagalnym od następców prawnych.
Uznanie długu jako przyczyna przerwania terminu
Inną przyczyną przerwania biegu przedawnienia jest uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Może to być uznanie właściwe, np. podpisanie ugody lub harmonogramu spłat, bądź uznanie niewłaściwe, np. prośba o odroczenie terminu płatności czy zapłata części odsetek. Jeśli zmarły krótko przed śmiercią uznał dług w jakiejkolwiek formie, termin przedawnienia zaczął biec na nowo. Spadkobierca musi więc badać historię kontaktów zmarłego z wierzycielami, co często bywa utrudnione z uwagi na brak dostępu do korespondencji elektronicznej czy bilingów telefonicznych.
Zawieszenie biegu przedawnienia w sytuacjach szczególnych
Przepisy przewidują sytuacje, w których bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Dotyczy to między innymi roszczeń dzieci przeciwko rodzicom przez czas trwania władzy rodzicielskiej czy roszczeń osób niemających pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę. W kontekście spadkowym istotne jest zawieszenie biegu przedawnienia co do roszczeń, które przysługują spadkobiercy przeciwko spadkowi, oraz roszczeń przeciwko spadkobiercy do czasu powołania zarządcy sukcesyjnego lub wygaśnięcia zarządu. Są to sytuacje rzadsze, ale mogące znacząco wpłynąć na ostateczny termin przedawnienia konkretnego długu spadkowego.
Przedawnienie długów potwierdzonych wyrokiem sądu
Zupełnie inne zasady dotyczą zobowiązań, które zostały już stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju. Dotyczy to również roszczeń stwierdzonych ugodą zawartą przed sądem albo mediatorem i zatwierdzoną przez sąd. Takie długi przedawniają się z upływem sześciu lat. Jeśli jednak orzeczenie dotyczy świadczeń okresowych należnych w przyszłości (np. alimentów lub renty, które stały się wymagalne po uprawomocnieniu się wyroku), termin przedawnienia wynosi trzy lata. Dla spadkobiercy oznacza to, że jeśli zmarły przegrał sprawę w sądzie pięć lat przed śmiercią, dług ten wciąż jest w pełni egzekwowalny i spadkobierca będzie musiał go spłacić, o ile wierzyciel skieruje sprawę do komornika.
Obrona spadkobiercy przed przedawnionym długiem
Samo upłynięcie terminu przedawnienia nie sprawia, że dług znika z bazy wierzyciela czy rejestrów dłużników. Przedawnienie jest zarzutem procesowym, który spadkobierca musi zgłosić. W przypadku sporów z przedsiębiorcami (np. bankami, firmami windykacyjnymi), sąd ma obowiązek z urzędu zbadać, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu, o ile dłużnikiem jest konsument. Ponieważ spadkobierca zazwyczaj wstępuje w rolę konsumenta po zmarłym, korzysta z tej ochrony. Jednak w relacjach między osobami fizycznymi lub w przypadku długów podatkowych, konieczna jest aktywność dłużnika. Podniesienie zarzutu przedawnienia w odpowiedzi na pozew lub w sprzeciwie od nakazu zapłaty jest najskuteczniejszą drogą do uwolnienia się od obowiązku zapłaty.
Rola firmy windykacyjnej w dochodzeniu długów spadkowych
Firmy windykacyjne często odkupują pakiety wierzytelności, w tym takie, które dotyczą osób zmarłych. Strategia tych podmiotów polega na masowym wysyłaniu wezwań do zapłaty do potencjalnych spadkobierców, licząc na ich nieświadomość lub strach. Windykatorzy wiedzą, że dług jest przedawniony, ale liczą na to, że spadkobierca dokona jakiejkolwiek wpłaty lub podpisze ugodę, co zostanie uznane za przerwanie biegu przedawnienia lub zrzeczenie się zarzutu przedawnienia. Spadkobierca powinien zachować szczególną ostrożność w kontaktach z takimi firmami. Przed podjęciem jakichkolwiek negocjacji należy zażądać dokumentacji potwierdzającej istnienie długu oraz sprawdzić, kiedy stał się on wymagalny i czy nie został przerwany bieg jego przedawnienia.
Długi zmarłego a koszty utrzymania nieruchomości
Często w skład spadku wchodzi nieruchomość, która generuje bieżące koszty. Zaległości w opłatach za czynsz, fundusz remontowy czy media, które powstały za życia spadkodawcy, są długami spadkowymi. Podlegają one trzyletniemu okresowi przedawnienia jako świadczenia okresowe. Należy jednak odróżnić długi zmarłego od zobowiązań, które powstają po jego śmierci i obciążają już bezpośrednio spadkobierców jako właścicieli nieruchomości. Te drugie nie są długami spadkowymi w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz własnymi zobowiązaniami spadkobierców. Brak terminowej zapłaty za media po śmierci bliskiej osoby może prowadzić do narastania nowego zadłużenia, które nie ma związku z przedawnieniem długów zmarłego.
Przedawnienie długów z tytułu pożyczek prywatnych
W relacjach między osobami fizycznymi, np. pożyczek od członków rodziny czy znajomych, termin przedawnienia wynosi sześć lat, o ile pożyczka nie była związana z działalnością gospodarczą. Kluczowym problemem jest tutaj udowodnienie momentu wymagalności długu. Jeśli umowa pożyczki nie określała terminu zwrotu, dług staje się wymagalny po wypowiedzeniu umowy przez wierzyciela. Śmierć pożyczkobiorcy komplikuje tę sytuację, ponieważ wierzyciel musi skierować wypowiedzenie do spadkobierców. Jeśli pożyczka była udzielona "na słowo", wierzycielowi będzie trudno udowodnić jej istnienie przed sądem, jednak spadkobierca uczciwie podchodzący do zobowiązań zmarłego powinien wiedzieć, że takie roszczenie również podlega przedawnieniu.
Sytuacja małoletnich spadkobierców w kontekście przedawnienia
Polskie prawo przewiduje szczególną ochronę dla osób, które nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych. Jeśli spadkobiercą jest osoba małoletnia, przyjmuje ona spadek z dobrodziejstwem inwentarza z mocy samego prawa. Ponadto bieg przedawnienia roszczeń przeciwko osobie, która z powodu braku pełnej zdolności do czynności prawnych nie ma przedstawiciela ustawowego, nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od ustanowienia dla niej takiego przedstawiciela lub od ustania przyczyny jego braku. W praktyce oznacza to, że wierzyciele zmarłego mają więcej czasu na dochodzenie roszczeń od dzieci, co paradoksalnie może być dla nich niekorzystne, bo długi zdążą narosnąć o odsetki.
Odpowiedzialność za długi a ubezpieczenie na życie
Warto sprawdzić, czy zmarły posiadał ubezpieczenie na życie lub ubezpieczenie dołączone do kredytu. Często w przypadku śmierci kredytobiorcy ubezpieczyciel ma obowiązek spłacić pozostałą część długu bezpośrednio bankowi. W takiej sytuacji dług wygasa i problem przedawnienia przestaje istnieć. Spadkobiercy powinni dokładnie przejrzeć polisy zmarłego, gdyż środki z ubezpieczenia na życie co do zasady nie wchodzą w skład spadku (są wypłacane uposażonym), ale ubezpieczenie spłaty kredytu chroni masę spadkową przed uszczupleniem przez bank. Roszczenia z umów ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat, co jest istotną informacją, jeśli ubezpieczyciel odmawia wypłaty świadczenia.
Dokumentowanie długu i jego przedawnienia
W procesie sądowym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne. Wierzyciel musi udowodnić, że dług istnieje i że jego wysokość jest taka, jak wskazuje. Spadkobierca natomiast, chcąc skorzystać z zarzutu przedawnienia, powinien wykazać, kiedy dług stał się wymagalny. Pomocne w tym są wyciągi bankowe zmarłego, historia wpłat, kopie faktur oraz korespondencja z wierzycielem. Brak dokumentacji u zmarłego jest dużym utrudnieniem, dlatego po śmierci bliskiego nie należy pochopnie wyrzucać żadnych "papierów", nawet tych, które wydają się stare i nieistotne. Mogą one stanowić jedyną linię obrony przed roszczeniami sprzed wielu lat.
Zarzut przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym
Jeśli wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wydanym przeciwko zmarłemu, musi on uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko spadkobiercy. Na tym etapie spadkobierca może bronić się przed egzekucją, podnosząc, że roszczenie uległo przedawnieniu już po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Służy do tego powództwo przeciwegzekucyjne. Jest to procedura skomplikowana i wymagająca wiedzy prawniczej, ale często stanowi jedyny sposób na zatrzymanie komornika, który zaczął zajmować majątek spadkobiercy za długi rodziców czy dziadków. Należy pamiętać, że komornik sam z siebie nie bada przedawnienia i będzie prowadził egzekucję tak długo, jak długo dysponuje ważnym tytułem wykonawczym.
Przedawnienie odsetek od długów spadkowych
Odsetki za opóźnienie przedawniają się z upływem trzech lat, jako świadczenia okresowe. Jest to zasada niezależna od tego, czy dług główny przedawnia się po trzech czy po sześciu latach. Co ważne, z chwilą przedawnienia roszczenia głównego przedawniają się również roszczenia o należne odsetki. Spadkobiercy często spotykają się z sytuacją, gdzie kwota odsetek przewyższa kapitał długu. Warto wtedy zweryfikować, czy wierzyciel nie naliczał ich za okres, który jest już przedawniony. Nawet jeśli spadkobierca zdecyduje się uznać i spłacić dług główny, może on nadal skutecznie uchylić się od zapłaty przedawnionej części odsetek.
Strategia postępowania przy podejrzeniu zadłużenia spadku
Pierwszym krokiem po śmierci bliskiej osoby powinno być sprawdzenie rejestrów takich jak Biuro Informacji Kredytowej (BIK) oraz biur informacji gospodarczej. Choć dostęp do danych zmarłego jest ograniczony, spadkobiercy legitymujący się postanowieniem o nabyciu spadku mogą uzyskać takie informacje. Jeśli z analizy wynika, że długi są stare, nie należy ich pochopnie spłacać ani nawet obiecywać spłaty w rozmowach telefonicznych z windykacją. Każdą sprawę należy analizować indywidualnie, biorąc pod uwagę datę wymagalności, potencjalne przerwy w biegu przedawnienia oraz to, czy wierzyciel podjął jakiekolwiek kroki prawne w ostatnich latach.
Przedawnienie długów spadkowych a etyka i moralność
Choć prawo daje możliwość uniknięcia zapłaty przedawnionych długów, w społeczeństwie wciąż toczy się debata nad etycznym wymiarem takiego działania. Z punktu widzenia prawnego, przedawnienie jest legalnym instrumentem obrony. Z punktu widzenia moralnego, niektórzy uważają, że długi należy spłacać zawsze, niezależnie od upływu czasu. Jednak w przypadku długów spadkowych, gdzie spadkobierca często nie miał wpływu na zaciąganie zobowiązań przez zmarłego i sam znajduje się w trudnej sytuacji po stracie bliskiej osoby, korzystanie z ochrony prawnej wydaje się w pełni uzasadnione. Państwo poprzez instytucję przedawnienia premiuje wierzycieli dbających o swoje sprawy i karze tych, którzy wykazują się wieloletnią bezczynnością.
Ewolucja przepisów o przedawnieniu w ostatnich latach
Polska reforma z 2018 roku nie była odosobnionym przypadkiem. W wielu krajach europejskich dąży się do skracania terminów przedawnienia, aby przyspieszyć obrót gospodarczy i zwiększyć pewność prawa. Wprowadzenie zasady, że koniec przedawnienia przypada na koniec roku kalendarzowego, miało uprościć pracę sądom i prawnikom, choć dla dłużników bywa mylące. Śledzenie zmian legislacyjnych jest ważne, ponieważ terminy przedawnienia długów powstałych przed reformą oblicza się według przepisów przejściowych, co wymaga od spadkobiercy lub jego pełnomocnika biegłości w interpretacji intertemporalnej.
Praktyczne aspekty zgłaszania zarzutu przedawnienia
Zarzut przedawnienia można zgłosić na każdym etapie postępowania rozpoznawczego, ale najlepiej zrobić to w pierwszym piśmie procesowym. Powinien on być sformułowany jasno, np. poprzez stwierdzenie: "Podnoszę zarzut przedawnienia roszczenia w całości". Nie trzeba przy tym cytować konkretnych artykułów Kodeksu cywilnego, choć jest to wskazane dla przejrzystości wywodu. Jeśli sprawa jest już na etapie egzekucji komorniczej, a przedawnienie nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego, konieczne jest wniesienie pozwu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Każda z tych dróg wymaga czujności i dotrzymywania terminów procesowych, gdyż zaniedbanie może doprowadzić do konieczności spłaty długu, który z mocy prawa mógłby zostać oddalony.
Podsumowanie i rekomendacje dla spadkobierców
Odpowiedź na pytanie, kiedy przedawniają się długi spadkowe po zmarłym, nie jest jednolita i zależy od charakteru długu oraz aktywności wierzyciela. Ogólne terminy sześciu i trzech lat stanowią jedynie punkt wyjścia do szczegółowej analizy. Spadkobierca musi pamiętać o specyfice długów podatkowych (pięć lat), składkowych oraz o możliwościach przerywania biegu przedawnienia. Najbezpieczniejszą strategią jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co ogranicza odpowiedzialność finansową, oraz skrupulatne badanie każdego wezwania do zapłaty pod kątem jego wymagalności. W przypadku skomplikowanych stanów faktycznych, zwłaszcza przy dużych kwotach zadłużenia w bankach czy ubezpieczalniach, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże ustalić stan prawny zobowiązań i skutecznie podniesie zarzut przedawnienia przed sądem.