Czym jest organizacja pozarządowa
Organizacja pozarządowa, powszechnie określana skrótem NGO od angielskiego terminu non-governmental organization, to prywatny podmiot działający niezależnie od administracji rządowej oraz samorządowej, którego głównym celem nie jest osiąganie zysku finansowego. Tego typu jednostka skupia swoją aktywność na realizacji misji społecznej, edukacyjnej, kulturalnej, ekologicznej lub charytatywnej. W polskim porządku prawnym pojęcie to odnosi się głównie do fundacji oraz stowarzyszeń.
Działalność tych podmiotów opiera się na koncepcji pożytku publicznego, co oznacza, że wypracowane środki są przeznaczane wyłącznie na cele statutowe. Przedsięwzięcia realizowane przez organizacje pozarządowe stanowią istotne uzupełnienie zadań państwa, wypełniając luki w obszarach, w których instytucje publiczne oraz sektor prywatny nie wykazują wystarczającej efektywności lub zainteresowania. Podmioty te tworzą tak zwany trzeci sektor gospodarki.
Kluczową cechą wyróżniającą te podmioty na rynku jest dobrowolność tworzenia oraz niezależność w podejmowaniu decyzji operacyjnych. Przepisy prawa gwarantują im swobodę w określaniu celów oraz metod ich osiągania, o ile mieszczą się one w granicach porządku konstytucyjnego. Dzięki temu organizacje mogą szybko reagować na pojawiające się wyzwania społeczne.
Rola trzeciego sektora w społeczeństwie
Trzeci sektor odgrywa kluczową rolę w budowaniu nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego, stanowiąc pomost pomiędzy jednostką a państwem. Podmioty pozarządowe pozwalają obywatelom na samoorganizację i wywieranie wpływu na otaczającą ich rzeczywistość. Stanowią one naturalny rezerwuar inicjatyw oddolnych, które reagują na lokalne potrzeby mieszkańców sprawniej i elastyczniej niż rozbudowane struktury urzędnicze.
Oprócz funkcji bezpośredniego wsparcia, organizacje pozarządowe pełnią także funkcję kontrolną wobec władzy publicznej, monitorując przestrzeganie praw człowieka oraz transparentność procesów decyzyjnych. Poprzez edukację, promowanie wolontariatu i aktywizację zawodową, podmioty te zwiększają poziom zaufania społecznego. Działania te bezpośrednio przekładają się na wzrost spójności społecznej i rozwój demokracji partycypacyjnej w wymiarze lokalnym oraz krajowym.
Współczesny sektor pozarządowy stanowi również istotny element gospodarki, generując miejsca pracy oraz tworząc przestrzeń dla innowacji społecznych. Wiele nowatorskich rozwiązań w obszarze opieki zdrowotnej, edukacji czy ochrony środowiska zostało pierwotnie opracowanych i przetestowanych właśnie przez organizacje pozarządowe, a dopiero później wdrożonych przez instytucje państwowe.
Podstawowe formy prawne NGO w Polsce
Polski system prawny definiuje różne formy organizacyjne, w jakich mogą funkcjonować podmioty pozarządowe, jednak dominującą rolę odgrywają fundacje oraz stowarzyszenia. Różnią się one od siebie wewnętrzną strukturą, sposobem powstania oraz źródłem kapitału początkowego. Wybór odpowiedniej formy prawnej determinuje późniejszy sposób zarządzania jednostką, wymogi formalne oraz horyzont możliwych do realizacji celów.
Stowarzyszenia rejestrowe i zwykłe
Stowarzyszenie jest zrzeszeniem osób fizycznych, które łączą się w celu wspólnej realizacji określonych zamierzeń spójnych z ich zainteresowaniami. Opiera się ono na zasadzie korporacyjnej, co oznacza, że o kierunku działań decydują członkowie poprzez udział w walnym zebraniu. Do założenia stowarzyszenia rejestrowego wymagana jest obecność co najmniej siedmiu osób.
Stowarzyszenie zwykłe stanowi uproszczoną formę prawną, do której powołania wystarczą jedynie trzy osoby. Nie posiada ono pełnej osobowości prawnej, lecz tzw. ułomną osobowość prawną, co ogranicza możliwości pozyskiwania niektórych funduszy. Rejestracja stowarzyszenia zwykłego odbywa się poprzez wpis do ewidencji prowadzonej przez właściwego starostę, co znacząco skraca i upraszcza procedury formalne.
Fundacje
Fundacja jest formą majątkową, co oznacza, że jej fundament stanowi kapitał przekazany przez fundatora na realizację ufundowanego celu społecznie lub gospodarczo użytecznego. W przeciwieństwie do stowarzyszeń, fundacja nie posiada członków, lecz organy zarządzające, takie jak zarząd oraz organ nadzorczy. Do utworzenia fundacji wystarczy jedna osoba fizyczna lub prawna.
Kluczowym elementem powołania fundacji jest sporządzenie aktu założycielskiego u notariusza oraz przeznaczenie majątku założycielskiego na realizację ustalonych celów. Cele te muszą być zgodne z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej. Fundacje cieszą się dużą elastycznością operacyjną, co pozwala im na efektywne zarządzanie projektami o zasięgu lokalnym, ogólnokrajowym lub międzynarodowym.
Inne formy organizacji pozarządowych
Oprócz fundacji i stowarzyszeń polskie prawo przewiduje inne formy podmiotów pozarządowych, takie jak uczniowskie kluby sportowe, koła gospodyń wiejskich oraz związki zawodowe. Każda z tych form posiada specyficzny zakres regulacji prawnych dostosowany do unikalnych celów jej członków. Ponadto wyróżnia się podmioty wyznaniowe prowadzące działalność pożytku publicznego.
Różnice między fundacją a stowarzyszeniem
Choć fundacje i stowarzyszenia realizują podobne cele społeczne, różnią się w wymiarze prawnym, organizacyjnym oraz funkcjonalnym. Podstawowym kryterium podziału jest charakter instytucji – stowarzyszenie to podmiot oparty na ludziach, natomiast fundacja opiera się na zgromadzonym majątku. Świadomość tych różnic jest niezbędna dla prawidłowego wyboru formy prawnej nowo tworzonej organizacji.
Główne różnice obejmują następujące obszary:
- Liczba założycieli niezbędna do rozpoczęcia działalności i rejestracji.
- Wymóg posiadania kapitału początkowego przy wpisie do rejestru.
- Wewnętrzna struktura władzy i sposób podejmowania kluczowych decyzji.
- Uprawnienia członków w stosunku do majątku i celów jednostki.
Stowarzyszenie cechuje się strukturą demokratyczną, w której każdy członek posiada równy głos w sprawach kluczowych. Z kolei w fundacji najważniejszą rolę odgrywa wola fundatora, wyrażona w statucie, a bieżące zarządzanie spoczywa na zarządzie. Wybór formy zależy zatem od tego, czy celem jest zrzeszenie ludzi, czy realizacja celu majątkowego.
Warto również zauważyć, że rozwiązanie stowarzyszenia następuje po uchwale walnego zebrania członków, podczas gdy fundacja kończy działalność w sytuacjach określonych w statucie lub po wyczerpaniu środków finansowych. Przepisy dotyczące obu tych form prawnych narzucają odmienne obowiązki sprawozdawcze, co przekłada się na poziom skomplikowania codziennej administracji.
Jak założyć organizację pozarządową krok po kroku
Proces zakładania podmiotu pozarządowego wymaga skrupulatnego planowania oraz spełnienia wymogów formalnych określonych w przepisach prawa. Z formalnego punktu widzenia procedura ta składa się z kilku etapów, które prowadzą od pierwotnego pomysłu do uzyskania osobowości prawnej. Poprawność wykonania poszczególnych czynności wpływa na szybkość rejestracji oraz stabilność późniejszego funkcjonowania jednostki.
Przygotowanie statutu i aktu założycielskiego
Statut stanowi najważniejszy dokument wewnętrzny organizacji, określający jej cele, zasady działania, strukturę organów oraz sposób dysponowania majątkiem. Przygotowanie precyzyjnie sformułowanego statutu zapobiega ewentualnym konfliktom wewnątrz instytucji oraz ułatwia postępowanie sądowe. W przypadku fundacji konieczne jest również złożenie oświadczenia o ustanowieniu fundacji przed notariuszem.
Główne elementy statutu to:
- Nazwa organizacji oraz jej siedziba i obszar działania.
- Szczegółowo opisane cele statutowe i sposoby ich realizacji.
- Sposób powoływania oraz kompetencje poszczególnych organów.
- Modyfikacje statutu oraz warunki ewentualnej likwidacji podmiotu.
Warto poświęcić odpowiednio dużo czasu na skonsultowanie zapisów statutowych z ekspertami lub prawnikami specjalizującymi się w prawie o stowarzyszeniach i fundacjach. Dokument ten musi być precyzyjny, ponieważ każda zmiana zapisów po zarejestrowaniu wymaga formalnego zgłoszenia do sądu rejestrowego i uiszczenia stosownych opłat sądowych.
Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym
Ostatnim etapem procedury tworzenia podmiotu jest złożenie wniosku o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym. Od niedawna proces ten odbywa się w pełni elektronicznie za pośrednictwem dedykowanego portalu Rejestrów Sądowych. Do wniosku należy dołączyć komplet wymaganych załączników, w tym uchwały założycielskie, statut oraz zgody osób powołanych do organów reprezentacji.
Sąd Rejestrowy dokonuje oceny formalnej oraz merytorycznej złożonych dokumentów w celu weryfikacji ich zgodności z polskim prawem. Z chwilą dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego fundacja lub stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną. Od tego momentu organizacja może formalnie zaciągać zobowiązania, zatrudniać pracowników oraz realizować swoje cele biznesowe i społeczne.
Uzyskanie numerów REGON i NIP oraz otwarcie rachunku
Po dokonaniu wpisu do rejestru sądowego organizacja otrzymuje automatycznie numery REGON oraz NIP w ramach tzw. jednego okienka. Kolejnym krokiem jest zgłoszenie danych uzupełniających do urzędu skarbowego oraz założenie firmowego rachunku bankowego. Posiadanie konta bankowego jest niezbędne do prowadzenia rozliczeń finansowych, przyjmowania darowizn oraz ubiegania się o środki publiczne.
Status organizacji pożytku publicznego
Status organizacji pożytku publicznego, znany w skrócie jako status OPP, to szczególne uprawnienie nadawane przez sąd rejestrowy podmiotom pozarządowym spełniającym wyśrubowane kryteria formalne. Uzyskanie tego statusu świadczy o wysokiej przejrzystości działań oraz zaangażowaniu jednostki w realizację celów o charakterze ogólnospołecznym. Posiadanie statusu OPP wiąże się ze szczególnymi przywilejami.
Główne zalety wynikające z posiadania statusu OPP:
- Prawo do otrzymywania odpisu podatku dochodowego od osób fizycznych.
- Zwolnienie z opłat skarbowych, sądowych oraz wybranych podatków lokalnych.
- Prawo do nieodpłatnej promocji działań w mediach publicznych.
- Zwiększone zaufanie ze strony darczyńców indywidualnych i biznesowych.
W zamian za liczne przywileje, organizacje pożytku publicznego podlegają zaostrzonym rygorom sprawozdawczym i kontrolnym. Są one zobowiązane do sporządzania rocznych sprawozdań merytorycznych i finansowych oraz ich publikowania w ogólnodostępnej bazie danych. Transparencja ta ma na celu zagwarantowanie, że środki publiczne i darowizny są wydatkowane efektywnie i zgodnie z prawem.
Aby ubiegać się o status pożytku publicznego, podmiot musi prowadzić działalność nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata oraz wykazać, że cała nadwyżka przychodów przeznaczana jest na cele statutowe. Dodatkowo organizacja musi powołać niezależny organ nadzoru wewnętrznego, którego członkowie nie mogą być spokrewnieni z członkami zarządu.
Źródła finansowania działalności NGO
Stabilność finansowa stanowi jeden z kluczowych warunków skutecznego realizowania misji przez organizacje pozarządowe. Dywersyfikacja źródeł przychodów chroni jednostkę przed utratą płynności finansowej w przypadku zakłóceń w jednym z kanałów wsparcia. Podmioty te mogą pozyskiwać finanse zarówno ze źródeł publicznych, jak i od podmiotów prywatnych.
Dotacje państwowe i samorządowe
Jednym z podstawowych źródeł finansowania działań społecznych są dotacje przyznawane w ramach otwartych konkursów ofert przez jednostki samorządu terytorium oraz administrację rządową. Środki te są przeznaczane na realizację konkretnych zadań publicznych zlecanych przez państwo. Ich przyznanie wymaga złożenia formalnej oferty spełniającej wymogi ustawy o działalności pożytku publicznego.
Realizacja zadań finansowanych z dotacji wiąże się z koniecznością prowadzenia szczegółowej dokumentacji finansowej oraz rozliczenia osiągniętych rezultatów. Podmioty korzystające ze środków publicznych muszą liczyć się z możliwością przeprowadzenia szczegółowej kontroli przez organ przyznający grant. Niewłaściwe wydatkowanie funduszy skutkuje obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami.
Sponsoring i darowizny prywatne
Wsparcie ze strony sektora prywatnego odgrywa rosnącą rolę w budowaniu niezależności finansowej podmiotów pozarządowych. Darowizny finansowe oraz rzeczowe przekazywane przez osoby prywatne pozwalają na szybkie reagowanie w sytuacjach kryzysowych. Z kolei współpraca z przedsiębiorstwami w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu umożliwia realizację długofalowych projektów edukacyjnych i proekologicznych.
Sponsoring różni się od darowizny tym, że jest umową wzajemną, w której organizacja zobowiązuje się do promowania marki sponsorującej. Z formalnego punktu widzenia sponsoring stanowi usługę, co rodzi określone konsekwencje podatkowe dla obu stron. Darowizna pozostaje natomiast bezinteresownym przekazaniem środków na cele statutowe, bez świadczeń wzajemnych.
Odpis podatkowy z podatku dochodowego
Mechanizm odpisu podatku dochodowego od osób fizycznych stanowi bezcenny zastrzyk finansowy dla jednostek posiadających status pożytku publicznego. Podatnicy mogą w rocznym rozliczeniu podatkowym wskazać konkretną organizację, do której trafi część ich należnego podatku. Rozwiązanie to stanowi formę demokracji skarbowej, w której obywatel decyduje o przeznaczeniu części środków.
Pozyskiwanie wpłat z odpisu wymaga od organizacji prowadzenia przemyślanych kampanii informacyjnych i promocyjnych. Konkurencja o środki podatników jest ogromna, dlatego kluczowe znaczenie ma budowanie wiarygodności oraz czytelne prezentowanie efektów prowadzonych działań. Zebrane w ten sposób fundusze pozwalają na finansowanie działań, na które trudno pozyskać tradycyjne dotacje.
Fundusze europejskie i granty zagraniczne
Środki pochodzące z programów Unii Europejskiej oraz funduszy norweskich stanowią kluczowe źródło finansowania dla większych projektów infrastrukturalnych, systemowych i społecznych. Pozyskiwanie grantów zagranicznych wymaga dużej wiedzy eksperckiej z zakresu zarządzania projektami, przygotowywania wniosków aplikacyjnych oraz budżetowania. Wygrana w konkursach europejskich pozwala jednak na skokowy rozwój organizacji.
Działalność gospodarcza a odpłatna działalność pożytku publicznego
Organizacje pozarządowe mogą pozyskiwać środki finansowe poprzez własną aktywność ekonomiczną, która przyjmuje formę odpłatnej działalności pożytku publicznego lub działalności gospodarczej. Obydwie formy różnią się wymogami formalnymi, zakresem opodatkowania oraz przeznaczeniem uzyskanych przychodów. Wybór właściwego modelu zależy od skali oraz specyfiki oferowanych usług bądź produktów.
Odpłatna działalność pożytku publicznego cechuje się następującymi wyróżnikami:
- Pobierane opłaty służą wyłącznie pokryciu bezpośrednich kosztów danej usługi.
- Działalność ta nie może przynosić zysku w rozumieniu przepisów handlowych.
- Nie wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców w rejestrze sądowym.
- Przedmiot działalności musi wpisywać się w sferę zadań pożytku publicznego.
Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga natomiast wpisu do rejestru przedsiębiorców oraz stosowania ogólnych zasad rachunkowości i prawa podatkowego. Zysk wygenerowany z działalności gospodarczej nie może być dzielony między członków czy zarząd, lecz musi zostać w całości przeznaczony na realizację celów statutowych. Działalność ta musi mieć charakter pomocniczy.
Struktura organów i zarządzanie w NGO
Prawidłowe funkcjonowanie podmiotu pozarządowego wymaga precyzyjnie określonej struktury zarządzania, wyznaczonej w statucie. Podstawowym organem wykonawczym jest zarząd, który reprezentuje jednostkę na zewnątrz oraz kieruje jej bieżącą działalnością. Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za decyzje finansowe, operacyjne oraz za zgodność działań z obowiązującym prawem.
Równie istotną rolę odgrywają organy nadzorcze, do których zalicza się komisję rewizyjną w stowarzyszeniu lub radę fundacji. Ich zadaniem jest kontrolowanie prac zarządu pod kątem celowości, gospodarności oraz zgodności ze statutem. Niezależność organu kontrolnego stanowi gwarancję prawidłowego zarządzania zasobami i chroni organizację przed nadużyciami wewnętrznymi.
W stowarzyszeniach najwyższym organem władzy pozostaje walne zebranie członków, które podejmuje najważniejsze decyzje strategiczne, dokonuje wyboru władz oraz zatwierdza roczne sprawozdania finansowe. W fundacjach rolę stanowiącą odgrywa zarząd lub rada fundacji, co pozwala na bardziej skonsolidowany proces decyzyjny i sprawniejsze reagowanie na zmiany otoczenia.
Obowiązki sprawozdawcze i księgowość w organizacjach
Prowadzenie rachunkowości w podmiotach pozarządowych obwarowane jest szczegółowymi przepisami prawnymi, wymagającymi rzetelności oraz ewidencjonowania każdego przepływu finansowego. Organizacje są zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości, chyba że spełniają kryteria umożliwiające korzystanie z uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. Wybór formy księgowości zależy od skali operacji i źródeł finansowania.
Każda organizacja pozarządowa ma obowiązek sporządzania rocznego sprawozdania finansowego oraz przesyłania go do odpowiednich organów skarbowych i sądowych. Ponadto podmioty posiadające szczególne statusy muszą przygotowywać sprawozdania merytoryczne ze swojej działalności. Nieterminowe lub nierzetelne wywiązanie się z obowiązków sprawozdawczych wiąże się z surowymi sankcjami prawnymi.
Księgowość organizacji pozarządowych różni się od księgowości firm komercyjnych koniecznością wyodrębniania środków według źródeł ich pochodzenia oraz przeznaczenia na poszczególne zadania statutowe. Każdy grant i dotacja muszą być rozliczane osobno, co wymaga wypracowania precyzyjnego systemu ewidencji księgowej i kontroli wewnętrznej.
Rola wolontariatu w funkcjonowaniu trzeciego sektora
Wolontariat stanowi filar działania większości organizacji pozarządowych, dostarczając cennego wsparcia osobowego przy realizacji projektów społecznych. Bezpłatna, dobrowolna praca obywateli pozwala na rozszerzenie zakresu pomocy oraz obniżenie kosztów operacyjnych przedsięwzięć. Relacja między organizacją a wolontariuszem opiera się na zasadzie wzajemności i budowaniu kapitału społecznego.
Kluczowe aspekty zarządzania wolontariatem w organizacji obejmują:
- Zawieranie formalnych porozumień o współpracy z wolontariuszami.
- Zapewnienie odpowiednich ubezpieczeń oraz bezpiecznych warunków pracy.
- Szkolenie i podnoszenie kompetencji osób angażujących się bezpłatnie.
- Budowanie motywacji i docenianie wkładu pracy w sukcesy misji.
Współczesny wolontariat przybiera różnorodne formy, od tradycyjnego wsparcia akcji charytatywnych po profesjonalny wolontariat kompetencji, w którym specjaliści dzielą się wiedzą ekspercką. Prawidłowo zarządzany wolontariat pozwala organizacji nie tylko sprawniej realizować cele, lecz również buduje stałą społeczność ambasadorów misji w otoczeniu lokalnym.
Wzmocnienie kapitału społecznego poprzez organizacje pozarządowe
Działalność podmiotów trzeciego sektora przekłada się bezpośrednio na wzrost kapitału społecznego, definiowanego jako sieć powiązań, zaufanie oraz normy współdziałania obywatelskiego. Poprzez angażowanie mieszkańców w lokalne inicjatywy, organizacje te budują więzi międzyludzkie i przeciwdziałają wykluczeniu społecznemu. Zjawisko to wzmacnia odporność wspólnot na kryzysy ekonomiczne i społeczne.
Kapitał społeczny generowany przez podmioty pozarządowe sprzyja innowacyjności oraz ułatwia rozwiązywanie trudnych problemów lokalnych bez konieczności angażowania znacznych środków budżetowych. Obywatele działający w organizacjach uczą się odpowiedzialności za dobro wspólne oraz nabywają umiejętności negocjacyjnych i przywódczych, co przekłada się na wyższą jakość życia w danej społeczności.
Kontrola i nadzór nad funkcjonowaniem NGO
Funkcjonowanie organizacji pozarządowych podlega wielopoziomowemu nadzorowi ze strony organów państwowych, co ma na celu zapewnienie praworządności oraz ochrony interesu społecznego. Organem nadzorczym dla stowarzyszeń jest właściwy starosta, natomiast nad fundacjami nadzór sprawuje minister właściwy ze względu na cele fundacji oraz wojewoda.
Instytucje kontrolne mają prawo żądać wyjaśnień, udostępnienia dokumentacji oraz przeprowadzania kontroli w siedzibie podmiotu. W przypadku stwierdzenia poważnych uchybień prawnych organy nadzorcze mogą wystąpić do sądu o uchylenie uchwały zarządu, a w skrajnych przypadkach o zawieszenie organów zarządzających lub likwidację organizacji.
Oprócz kontroli państwowej niezmiernie istotny jest nadzór społeczny, sprawowany przez darczyńców, media oraz lokalną społeczność. Publikowanie sprawozdań w internecie oraz prowadzenie przejrzystej polityki informacyjnej stanowi najlepszą obronę przed zarzutami o niegospodarność i pozwala na utrzymanie wysokiego poziomu zaufania społecznego.
Cyfryzacja i nowe technologie w działaniach organizacji
Postępująca cyfryzacja zmienia sposób, w jaki podmioty pozarządowe realizują swoje cele oraz komunikują się z otoczeniem. Nowoczesne narzędzia cyfrowe pozwalają na automatyzację procesów zarządczych, sprawniejsze prowadzenie zbiórek funduszy online oraz skuteczniejsze docieranie z przekazem do odbiorców. Wykorzystanie technologii stało się warunkiem koniecznym dla zachowania konkurencyjności.
Wdrożenie technologii cyfrowych wiąże się jednak z koniecznością podnoszenia kompetencji cyfrowych kadry oraz dbałością o bezpieczeństwo danych osobowych. Organizacje muszą stosować rygorystyczne procedury ochrony prywatności i przestrzegać przepisów o ochronie danych osobowych. Inwestycja w bezpieczną infrastrukturę IT buduje zaufanie ze strony darczyńców oraz beneficjentów.
Wyzwania stojące przed współczesnymi organizacjami pozarządowymi
Sektor pozarządowy zmaga się z wieloma wyzwaniami natury finansowej, organizacyjnej oraz prawnej, które wpływają na stabilność prowadzonych działań. Do najważniejszych problemów zalicza się niestabilność źródeł finansowania, dużą fluktuację kadr oraz rosnące skomplikowanie przepisów prawno-podatkowych. Trudności te wymagają od liderek i liderów ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zarządczych.
Dodatkowym wyzwaniem jest zapobieganie wypaleniu zawodowemu pracowników i wolontariuszy, którzy często pracują pod presją czasu i w warunkach niedoboru zasobów. Długofalowa trwałość organizacji zależy od zdolności do budowania profesjonalnych struktur, wdrażania nowoczesnych metod zarządzania oraz ciągłego adaptowania się do dynamicznie zmieniającego się otoczenia społeczno-gospodarczego.
Jak wspierać organizacje pozarządowe w codziennym życiu
Każdy obywatel może w prosty sposób przyczynić się do rozwoju trzeciego sektora i wspierać ważne inicjatywy społeczne. Najbardziej bezpośrednią formą wsparcia jest przekazywanie darowizn finansowych lub rzeczowych oraz poświęcenie swojego czasu w ramach wolontariatu. Ważnym gestem jest także przekazywanie odpisu podatkowego na rzecz wybranej organizacji.
Równie cennym wsparciem jest promowanie działań organizacji w mediach społecznościowych oraz uczestnictwo w wydarzeniach przez nie organizowanych. Budowanie świadomości społecznej na temat misji realizowanych przez podmioty pozarządowe pomaga im pozyskiwać nowych partnerów i darczyńców. Każde, nawet najmniejsze zaangażowanie przekłada się na realne zmiany w środowisku lokalnym.