Jakie dokumenty są potrzebne do wniosku o emeryturę?

Do złożenia kompletnego wniosku o emeryturę w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych niezbędny jest formularz EMP, informacja o okresach składkowych i nieskładkowych ERP-6 oraz dokumenty potwierdzające staż ubezpieczeniowy i osiągane zarobki. Wśród załączników kluczową rolę odgrywają świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ERP-7 lub wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, a w określonych sprawach także dokumentacja dotycząca okresów nieskładkowych, studiów czy służby wojskowej.

Wymagania dokumentacyjne zależą od tego, czy ubezpieczony posiada już prawomocnie ustalony kapitał początkowy. Osoby, których kapitał początkowy został wcześniej obliczony przez ZUS, nie muszą ponownie dostarczać dokumentów dotyczących aktywności zawodowej sprzed 1 stycznia 1999 roku. W takiej sytuacji procedura ogranicza się do przedłożenia wniosku głównego oraz dowodów potwierdzających okresy zatrudnienia i przychody wypracowane po tej dacie, o ile nie figurują one na koncie ubezpieczonego.

Podstawowy zestaw dokumentów do wniosku o emeryturę

Kompletowanie dokumentacji emerytalnej wymaga zgromadzenia materiałów dowodowych, które precyzyjnie odzwierciedlają przebieg całej kariery zawodowej wnioskodawcy. Z punktu widzenia organu rentowego kluczowe znaczenie ma wykazanie legalności zatrudnienia oraz faktu odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych opiera swoje wyliczenia wyłącznie na dokumentach urzędowych, dokumentach pracowniczych sporządzonych zgodnie z ówczesnymi przepisami prawa pracy lub na wpisach pochodzących z centralnego rejestru ubezpieczonych.

• Formularz wniosku o emeryturę oznaczony symbolem EMP.
• Informacja o okresach składkowych i nieskładkowych na druku ERP-6.
• Świadectwa pracy potwierdzające okresy zatrudnienia.
• Zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku ERP-7.
• Ważny dowód osobisty lub paszport wnioskodawcy.

Brak jakiegokolwiek dokumentu z podstawowej listy może wydłużyć postępowanie administracyjne lub skutkować ustaleniem świadczenia w zaniżonej wysokości. Organ rentowy nie ma prawnego obowiązku poszukiwania dokumentacji za wnioskodawcę, chociaż może pomóc w identyfikacji właściwego archiwum. Dlatego ubezpieczony powinien przeprowadzić rzetelną kwerendę domowego archiwum odpowiednio wcześnie, unikając zbędnego pośpiechu tuż przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Formularz wniosku o emeryturę ZUS EMP

Formularz EMP stanowi formalną podstawę wszczęcia postępowania o przyznanie powszechnego świadczenia emerytalnego. Wniosek ten zawiera szczegółowe dane identyfikacyjne ubezpieczonego, w tym numer PESEL, serię i numer dowodu osobistego oraz aktualny adres zamieszkania. W dokumencie tym ubezpieczony określa również preferowany sposób wypłaty przyszłego świadczenia, wskazując rachunek płatniczy w banku lub wybierając tradycyjne doręczenie za pośrednictwem przekazu pocztowego.

W formularzu EMP wnioskodawca składa oświadczenia o pozostawaniu w stosunku pracy, pobieraniu innych świadczeń rentowych oraz o członkostwie w Otwartym Funduszu Emerytalnym. Istotną częścią wniosku jest dyspozycja dotycząca przekazania środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS i w funduszu emerytalnym, co bezpośrednio rzutuje na sposób kalkulacji docelowej kwoty emerytury. Wszystkie rubryki należy wypełnić czytelnie, a ewentualne pomyłki korygować zgodnie z zasadami kancelaryjnymi.

Informacja o okresach składkowych i nieskładkowych ZUS ERP-6

Druk ERP-6 jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku emerytalnego dla osób, które dokumentują staż ubezpieczeniowy nieuwzględniony dotychczas w elektronicznym rejestrze Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Formularz ten służy do usystematyzowania chronologii całego życia zawodowego z podziałem na poszczególne etapy zatrudnienia, nauki, prowadzenia działalności oraz przerw w opłacaniu składek. Każdy wpis w formularzu musi posiadać bezpośrednie odzwierciedlenie w dołączonym materiale dowodowym, takim jak świadectwa pracy czy zaświadczenia płatników.

Prawidłowe wypełnienie druku ERP-6 wymaga precyzyjnego rozróżnienia pomiędzy okresami składkowymi a nieskładkowymi, ponieważ ustawodawca przewidział określone limity zaliczania tych drugich do ogólnego stażu. W formularzu należy dokładnie podać daty dzienne rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych aktywności, pełne nazwy dawnych pracodawców oraz rodzaje dołączanych dokumentów poświadczających dany okres. Niedokładności w chronologii mogą spowodować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, co odsuwa w czasie wydanie decyzji.

Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS ERP-7

Zaświadczenie na druku ERP-7, dawniej funkcjonujące pod nazwą Rp-7, stanowi podstawowy dokument potwierdzający podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za poszczególne lata pracy. Dokument ten wystawia obecny lub były pracodawca, ewentualnie prawny następca zlikwidowanego przedsiębiorstwa na podstawie zachowanych list płac lub kartotek wynagrodzeń. W treści zaświadczenia wykazuje się wyłącznie te składniki uposażenia, od których istniał bezwzględny prawny obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

W przypadku braku możliwości uzyskania druku ERP-7 dopuszczalnym środkiem dowodowym jest oryginalna legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy o zatrudnieniu i zarobkach. Wpisy takie muszą zawierać pieczęć zakładu pracy, podpis upoważnionego pracownika, datę dokonania wpisu oraz precyzyjne kwoty osiągniętego przychodu w danym roku kalendarzowym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikuje autentyczność tych adnotacji z zachowaniem rygorystycznych procedur dowodowych, odrzucając wpisy nieczytelne, poprawiane lub pozbawione wymaganych pieczęci.

Dokumenty potwierdzające kapitał początkowy

Kapitał początkowy to odtworzona kwota składek na ubezpieczenie emerytalne za okresy pracy przypadające przed dniem 1 stycznia 1999 roku. Osoby, które do tej pory nie wystąpiły o ustalenie tego kapitału, muszą dołączyć do wniosku o emeryturę komplet dokumentów poświadczających ich aktywność zawodową i płacową sprzed tej cezury. Ustalenie kapitału początkowego jest fundamentalnym elementem nowo wyliczanej emerytury, wpływającym wprost proporcjonalnie na ostateczną wysokość comiesięcznego świadczenia.

Jeżeli ubezpieczony posiada już prawomocną decyzję o ustaleniu kapitału początkowego, procedura ubiegania się o emeryturę staje się znacznie prostsza i szybsza. W takim przypadku w formularzu EMP wystarczy podać numer posiadanej decyzji lub wskazać oddział ZUS, który ją wydał. Nie ma wtedy konieczności ponownego składania starych świadectw pracy czy zaświadczeń o zarobkach, chyba że wnioskodawca odnalazł nowe dowody mogące podwyższyć uprzednio wyliczoną kwotę.

Świadectwa pracy i dokumentacja stażu ubezpieczeniowego

Świadectwo pracy jest podstawowym dowodem poświadczającym wymiar czasu pracy, zajmowane stanowisko oraz okres pozostawania w stosunku pracy u danego pracodawcy. Do wniosku emerytalnego należy dołączyć oryginały świadectw pracy lub ich odpisy poświadczone notarialnie bądź uwierzytelnione przez właściwy organ administracji publicznej. W sprawach emerytalnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych rygorystycznie bada formalną poprawność przedłożonych świadectw, zwracając szczególną uwagę na zgodność dat, podpisów oraz pieczęci nagłówkowych zakładów.

W sytuacji gdy pracownik nie dysponuje klasycznym świadectwem pracy, funkcję dowodową mogą pełnić inne dokumenty pracownicze zachowane w archiwach zakładowych lub domowych. Zalicza się do nich umowy o pracę, pisma powołujące na stanowisko, angaże płacowe, legitymacje służbowe, a także wpisy w dowodach osobistych starego typu. Dokumenty te pozwalają na odtworzenie ciągłości zatrudnienia i potwierdzenie faktu podlegania obowiązkowi ubezpieczeniowemu w spornych okresach kariery zawodowej.

Dokumenty potwierdzające okresy nieskładkowe i edukację

Okresy nieskładkowe to przedziały czasowe, w których ubezpieczony nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne, lecz które z mocy ustawy podlegają uwzględnieniu w stażu emerytalnym. Do najbardziej powszechnych okresów tego typu należy zaliczyć naukę w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem pomyślnego ukończenia studiów. Aby organ rentowy zaliczył ten czas, wnioskodawca musi przedłożyć dyplom ukończenia studiów wyższych lub szczegółowe zaświadczenie z uczelni.

• Dyplom ukończenia studiów wyższych lub zaświadczenie z dziekanatu o toku studiów.
• Zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy o okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
• Zaświadczenie o okresie pobierania zasiłku chorobowego lub opiekuńczego po ustaniu zatrudnienia.
• Zaświadczenie potwierdzające pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego.

Należy pamiętać, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadza ograniczenie, zgodnie z którym okresy nieskładkowe mogą stanowić maksymalnie jedną trzecią udowodnionych okresów składkowych. Zaświadczenia z uczelni muszą precyzować programowy czas trwania nauki, gdyż sam fakt przedłużenia studiów nie uprawnia do zaliczenia dłuższego okresu nieskładkowego. Rzetelne udokumentowanie tych etapów pozwala na optymalizację bilansu kapitałowego w wyliczeniu emerytury.

Potwierdzenie okresów opieki nad dziećmi i urlopów wychowawczych

Okresy sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem oraz korzystania z bezpłatnych urlopów wychowawczych wymagają przedłożenia odrębnej dokumentacji stanu cywilnego oraz dokumentów pracowniczych. W przypadku urlopu wychowawczego podstawowym dowodem jest zaświadczenie od pracodawcy potwierdzające okres udzielenia urlopu bezpłatnego na cele wychowawcze lub odpowiedni zapis w świadectwie pracy. Jeżeli ubezpieczona nie pracowała w tym czasie, okres opieki może zostać zaliczony na podstawie odrębnych unormowań prawnych.

W celu formalnego potwierdzenia faktu i czasu trwania opieki nad dziećmi ubezpieczony zobowiązany jest dołączyć skrócone odpisy aktów urodzenia dzieci. Dokumenty te pozwalają organowi rentowemu zweryfikować wiek potomstwa oraz ustalić maksymalny wymiar czasu podlegający zaliczeniu do stażu ubezpieczeniowego na każde wychowywane dziecko. W przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym konieczne jest dodatkowo przedłożenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez właściwy zespół do spraw orzekania.

Dokumenty związane ze służbą wojskową

Czas odbywania czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne są traktowane przez polski system ubezpieczeń społecznych jako okresy składkowe. Podstawowym dokumentem potwierdzającym fakt oraz dokładne daty pełnienia zasadniczej lub zawodowej służby wojskowej jest książeczka wojskowa zawierająca odpowiednie adnotacje ewidencyjne. Wnioskodawca ubiegający się o uwzględnienie tego okresu powinien przedstawić oryginał książeczki do wglądu pracownika ZUS lub dostarczyć jej poświadczoną kopię.

W sytuacji zagubienia, zniszczenia lub braku czytelnych wpisów w książeczce wojskowej, konieczne staje się uzyskanie zaświadczenia z właściwego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Dokument taki precyzuje dokładny dzień rozpoczęcia i zakończenia czynnej służby wojskowej oraz formację, w której ubezpieczony ją odbywał. Zaświadczenie wystawione przez organ wojskowy posiada pełną moc dowodową w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, eliminując wszelkie wątpliwości dotyczące przebiegu i charakteru odbytej służby.

Potwierdzenie pracy w gospodarstwie rolnym

Wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym przed objęciem ubezpieczeniem społecznym z innego tytułu może zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury w systemie powszechnym. Aby okres pracy na roli został zaliczony, wnioskodawca musi wykazać prowadzenie gospodarstwa rolnego lub pracę w nim w charakterze domownika po ukończeniu 16. roku życia. Zaliczenie to następuje wyłącznie w zakresie niezbędnym do uzupełnienia brakującego stażu ubezpieczeniowego wymaganego do przyznania prawa do emerytury.

• Zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające okresy pracy w gospodarstwie i jego powierzchnię.
• Dokument potwierdzający tytuł prawny do gospodarstwa rolnego w postaci aktu notarialnego.
• Zaświadczenie z KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.
• Zeznania co najmniej dwóch wiarygodnych świadków potwierdzające stałe świadczenie pracy w gospodarstwie.

Zeznania świadków składane na urzędowym druku ZUS są dopuszczalne dopiero wtedy, gdy właściwy urząd gminy wyda pisemne zaświadczenie o braku stosownych ksiąg ewidencyjnych. Świadkami powinny być osoby niespokrewnione, które w spornym okresie zamieszkiwały w sąsiedztwie gospodarstwa rolnego i osobiście widziały codzienną pracę wnioskodawcy. Każdy świadek musi podpisać zeznanie w obecności urzędnika ZUS lub potwierdzić podpis u notariusza, co nadaje zeznaniom formalną moc dowodową.

Dokumentacja pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

Ubieganie się o wcześniejszą emeryturę lub emeryturę pomostową nakłada na wnioskodawcę obowiązek udowodnienia wykonywania pracy o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach. Dokumentem o decydującym znaczeniu jest w tym przypadku świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawione według sformalizowanego wzoru przez pracodawcę. Alternatywnie stosuje się standardowe świadectwo pracy zawierające szczegółową klauzulę z dokładnym powołaniem się na odpowiedni wykaz, dział, pozycję i punkt właściwego rozporządzenia resortowego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poddaje te dokumenty skrupulatnej ocenie pod kątem formalnym i materialnym, odrzucając zaświadczenia operujące ogólnymi formułami lub błędnym nazewnictwem stanowisk. Nazwa stanowiska pracy wpisana w świadectwie musi być bezwzględnie tożsama z nazwą ujętą w wykazie branżowym obowiązującym w dacie wykonywania pracy. Jakakolwiek rozbieżność w nazewnictwie uniemożliwia organowi rentowemu zaliczenie spornego okresu, co z reguły zmusza ubezpieczonego do dochodzenia swoich racji przed sądem pracy.

Dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia za granicą

Osoby, które w trakcie swojej kariery zawodowej pracowały na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii lub w krajach powiązanych umowami dwustronnymi, podlegają zasadzie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Aby zagraniczne okresy zostały zaliczone do polskiego stażu emerytalnego, należy przedłożyć dokumenty potwierdzające ubezpieczenie za granicą. Zalicza się do nich formularze unijne z serii E 200, dokumenty SED lub unijny dokument przenośny P5000.

W przypadku braku urzędowych formularzy międzynarodowych wnioskodawca powinien przedłożyć zagraniczne umowy o pracę, paski wynagrodzeń, zaświadczenia od pracodawców lub dokumenty z tamtejszych kas ubezpieczeniowych. W formularzu emerytalnym należy bezwzględnie podać zagraniczny numer ubezpieczenia socjalnego, co umożliwi polskiemu organowi rentowemu bezpośredni kontakt z zagraniczną instytucją ubezpieczeniową. Postępowanie z elementem transgranicznym wymaga zazwyczaj dłuższego czasu oczekiwania na potwierdzenie okresów składkowych przez instytucje partnerskie.

Dokumenty dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą

Przedsiębiorcy ubiegający się o przyznanie emerytury muszą potwierdzić okresy podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz terminowe opłacanie należnych składek. Za okresy przypadające po 1 stycznia 1999 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikuje dane automatycznie na podstawie wpisów na indywidualnym koncie płatnika. Przedsiębiorca nie musi w tym zakresie składać dodatkowych zaświadczeń papierowych, o ile jego konto w systemie ZUS nie wykazuje nieuregulowanych zaległości składkowych.

Sytuacja przedstawia się odmiennie w odniesieniu do działalności prowadzonej przed 1999 rokiem, kiedy ewidencja nie była prowadzona w formie zintegrowanego rejestru elektronicznego. W takim przypadku konieczne jest uzyskanie z właściwego oddziału ZUS zaświadczenia o opłaceniu składek na ubezpieczenie społeczne za dany okres. Dodatkowo pomocne okazują się wpisy do ewidencji działalności gospodarczej, decyzje urzędów skarbowych o nadaniu numerów identyfikacji podatkowej NIP i REGON oraz zachowane dowody wpłat bankowych lub pocztowych.

Postępowanie w przypadku likwidacji zakładu pracy i zniszczenia archiwów

Likwidacja lub upadłość dawnego zakładu pracy nie przekreśla szans na odtworzenie dokumentacji niezbędnej do ustalenia wysokości emerytury. Dokumenty osobowe i płacowe pracowników zlikwidowanych przedsiębiorstw państwowych oraz spółdzielni były przekazywane do archiwów państwowych, związków rewizyjnych lub prywatnych przechowawców akt. Wnioskodawca poszukujący dokumentacji powinien w pierwszej kolejności skorzystać z ogólnodostępnej bazy zlikwidowanych zakładów pracy prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych.

W przypadku całkowitego braku dokumentacji płacowej ZUS uwzględnia zarobki w wysokości obowiązującego w danym okresie minimalnego wynagrodzenia za pracę za każdy udowodniony okres zatrudnienia. Jest to możliwe pod warunkiem, że sam fakt pozostawania w stosunku pracy zostanie bezspornie potwierdzony innymi środkami dowodowymi. Ubezpieczony ma prawo przedstawiać wpisy w dowodzie osobistym, legitymacje służbowe, pisma branżowe oraz zeznania świadków, co pozwala uniknąć całkowitej utraty stażu pracy.

Formy i sposoby składania dokumentacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Wniosek o emeryturę wraz z kompletem załączników można złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na trzy równorzędne sposoby, zależnie od preferencji wnioskodawcy. Najbardziej tradycyjną metodą jest osobista wizyta w dowolnej placówce terytorialnej ZUS, gdzie pracownik sali obsługi klientów wstępnie weryfikuje kompletność dokumentów i poświadcza kopie. Dokumenty można również przesłać za pośrednictwem operatora pocztowego, nadając przesyłkę listem poleconym dla zachowania dowodu nadania i kontroli terminu wpływu.

• Osobiste złożenie dokumentów w sali obsługi klientów w dowolnej placówce ZUS.
• Przesłanie skompletowanego wniosku tradycyjną przesyłką pocztową za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
• Złożenie wniosku drogą elektroniczną za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE ZUS / eZUS).
• Złożenie dokumentacji przez pełnomocnika legitymującego się pisemnym pełnomocnictwem z podpisem urzędowo poświadczonym.

Trzecim rozwiązaniem jest złożenie wniosku w postaci elektronicznej przy użyciu profilu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS, zwanej obecnie eZUS. Korzystanie z platformy wymaga uwierzytelnienia tożsamości za pomocą profilu zaufanego, podpisu kwalifikowanego lub bankowości elektronicznej. Należy jednak pamiętać, że oryginalne dokumenty papierowe, których organ rentowy wymaga w oryginale, wnioskodawca musi i tak dostarczyć osobiście lub przesłać pocztą do wyznaczonego oddziału prowadzącego sprawę.

Terminy składania dokumentów i weryfikacja wniosku przez ZUS

Wniosek o emeryturę należy złożyć nie wcześniej niż na 30 dni przed spełnieniem wszystkich ustawowych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia. Podstawowym warunkiem jest osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Przedwczesne złożenie dokumentów skutkuje wydaniem decyzji odmownej, natomiast zbyt późne złożenie wniosku może doprowadzić do utraty prawa do wypłaty świadczenia za minione miesiące.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma ustawowy obowiązek wydać decyzję w terminie 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Okolicznością taką może być wpływ odpowiedzi od zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej, uzupełnienie brakujących świadectw pracy lub złożenie wymaganych wyjaśnień przez płatnika składek. Od wydanej decyzji przysługuje ubezpieczonemu prawo wniesienia bezpłatnego odwołania do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem właściwego oddziału ZUS.

Najczęstsze błędy formalne w dokumentacji emerytalnej

Doświadczenie organu rentowego wskazuje na szereg powtarzających się uchybień formalnych, które utrudniają sprawne procedowanie wniosków emerytalnych i wydłużają czas oczekiwania na pierwszą wypłatę. Jednym z najczęstszych błędów jest dołączanie zwykłych kserokopii dokumentów zamiast wymaganych oryginałów lub odpisów notarialnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma prawa honorować niepoświadczonych kopii świadectw pracy i kartotek zarobkowych, co zmusza urzędników do wstrzymania biegu sprawy i wysłania wezwania do uzupełnienia dokumentacji.

• Przedkładanie niepoświadczonych kserokopii zamiast oryginałów świadectw pracy i zaświadczeń płacowych.
• Rozbieżności w pisowni nazwisk i datach urodzenia pomiędzy dokumentami a rejestrem PESEL.
• Brak pieczęci imiennych i podpisów osób uprawnionych na formularzach ERP-7.
• Niespójność dat zatrudnienia pomiędzy zestawieniem ERP-6 a treścią świadectw pracy.
• Niedołączenie świadectwa pracy potwierdzającego rozwiązanie ostatniego stosunku pracy u pracodawcy.

Kolejnym newralgicznym problemem jest pominięcie obowiązku formalnego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Prawo do emerytury może zostać ustalone, lecz wypłata świadczenia ulega z mocy prawa zawieszeniu, jeśli ubezpieczony nie rozwiąże każdej trwającej umowy o pracę. Aby uruchomić wypłatę, konieczne jest doręczenie do ZUS świadectwa pracy potwierdzającego rozwiązanie umowy lub zaświadczenia od pracodawcy potwierdzającego ustanie zatrudnienia najpóźniej na dzień przed datą, od której ma nastąpić wypłata.